“16 ildə Azərbaycanın səhiyyə sistemində köklü işlər görülüb”

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Prezidenti, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının sədri İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Türk Şurasının videokonfrans vasitəsilə fövqəladə Zirvə görüşü keçirilib.

İlham Əliyev Zirvə görüşündə çıxış edib:

– Hörmətli dövlət və hökumət başçıları.

Hörmətli Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Baş direktoru.

Əziz dostlar.

Mən sizin hamınızı səmimiyyətlə salamlayıram. Azərbaycanın sədr ölkə kimi irəli sürdüyü Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının fövqəladə Zirvə görüşünün keçirilməsi təşəbbüsünü dəstəklədiyiniz üçün təşəkkürümü bildirirəm. Bu təşəbbüsün irəli sürülməsindən bir neçə gün sonra Zirvə görüşünün təşkili göstərir ki, Türk Şurası dostluq və qardaşlıq təməlləri əsasında qurulubdur.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Baş direktoru, doktor Tedros Adhanom Qebreyesusa Zirvə görüşünə qoşulduğuna görə minnətdarlığımı bildirirəm.

Zirvə görüşünün gündəliyi təqdim olunmuşdur. Gündəliklə bağlı hər hansı təklifiniz yoxdursa, işimizə başlaya bilərik.

Hörmətli həmkarlar, bildiyiniz kimi, keçən ilin oktyabrında Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının VII Zirvə görüşü Bakıda keçirildi. Azərbaycan bu Zirvə görüşündə sədrliyi öz üzərinə götürdü. Dərhal Azərbaycan sədr ölkə kimi fəaliyyətə başladı. Sədrlik etdiyimiz dövrdə dünyada təşkilatın nüfuzunun daha da artırılması, ölkələrimiz arasında əməkdaşlıq əlaqələrinin daha da möhkəmləndirilməsi istiqamətində səylər göstəririk.

Koronavirus xəstəliyi sərhəd tanımayaraq dünya boyunca yayılmış və faciəvi nəticələrə gətirib çıxarmışdır. Pandemiya səbəbindən ölkələrimizdə və dünyada həyatını itirənlərə rəhmət diləyir, onların yaxınlarına başsağlığı verir və yoluxanların tezliklə şəfa tapmasını arzulayıram.

Türk Şurası dünya miqyasında ilk beynəlxalq təşkilatdır ki, dövlət başçıları səviyyəsində COVID-19 pandemiyasına həsr olunmuş Zirvə görüşünü keçirir. Bu, bizim nümunəvi səviyyədə olan həmrəyliyimizin növbəti bariz təzahürüdür. Bizi birləşdirən ortaq soykök, tarix, mədəniyyət və milli dəyərlər qarşılıqlı səmərəli fəaliyyətimiz üçün mühüm əsasdır.

Koronavirus pandemiyası qlobal təhlükə olduğu üçün qlobal cavab tələb edir. Pandemiyanın ilk günlərindən etibarən bəzi ölkələr və beynəlxalq təşkilatların koronavirus qarşısında çaşqın qalmasının, özünəqapanma yolunu seçməsinin şahidi oluruq. Pandemiyanın dünyanı bürüdüyü indiki şəraitdə dünyanın həmrəyliyə və əməkdaşlığa ehtiyacı vardır.

Azərbaycan koronavirus xəstəliyinin yayılmasının qarşısının alınması üçün çevik və zəruri qabaqlayıcı addımlar atmışdır. Məhdudlaşdırıcı tədbirlər yaranmış şəraitə uyğun aparılmışdır. Mənim Sərəncamımla bu ilin əvvəlində Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah yaradılmışdır. Mart ayının 3-dən etibarən ölkə üzrə bütün təhsil müəssisələrində tədris prosesi mərhələli şəkildə aprelin 20-dək dayandırılmışdır. Ölkə ərazisində keçirilməli olan bütün kütləvi tədbirlər təxirə salınmış və ya ləğv edilmişdir. Martın 14-dən etibarən bir sıra sosial təcrid tədbirlərini əhatə edən xüsusi rejim, martın 24-dən isə xüsusi karantin rejimi tətbiq edilmişdir. Ticarət və əyləncə mərkəzlərinin fəaliyyəti dayandırılmış, park və ictimai istirahət yerlərinə insanların girişi qadağan edilmişdir. Şəhərlərarası nəqliyyatın və Bakı Metropoliteninin fəaliyyəti tam dayandırılmışdır. Aprelin 5-dən etibarən ölkədə hərəkət məhdudiyyəti tətbiq olunur. Bir sıra dövlət və özəl qurumların fəaliyyətinə cəlb edilmiş şəxslər istisna olmaqla, bütün digər vətəndaşların yaşayış yerini tərk etməsinə konkret müəyyən olunmuş hallarda və vaxt çərçivəsində SMS icazə sistemi vasitəsilə icazə verilir.

Azərbaycan pandemiyaya qarşı mübarizədə ilk günlərdən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə səmərəli əməkdaşlıq edir. Biz mart ayının əvvəlində təşkilatın mütəxəssislərini Azərbaycana dəvət etmişik. Qısa müddətdə dəvətimizə cavab verilmişdir. Belə ki, 9-13 mart tarixlərində təşkilatın aparıcı mütəxəssislərindən ibarət heyət ölkəmizdə səfərdə olmuşdur. Onlar ölkəmizdə vəziyyətlə tanış olaraq, görülmüş işlərə müsbət qiymət vermişlər. Ekspert missiyasının hazırladığı hesabatda da öz əksini tapmış tövsiyələr aidiyyəti dövlət qurumları tərəfindən nəzərə alınır.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Baş direktoru, doktor Tedros Adhanom Qebreyesus tərəfindən mart ayının 23-də mənə ünvanlanmış məktubda Azərbaycanda görülmüş işlərə yüksək qiymət verilmişdir. Azərbaycan pandemiyaya qarşı görülmüş tədbirlərə görə nümunəvi ölkə kimi dəyərləndirilmişdir.

Azərbaycan koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizədə həm ölkə daxilində, həm də dünyada öz fəal rolunu oynayır. Azərbaycan qlobal həmrəylik nümayiş etdirərək koronavirusa qarşı mübarizədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına könüllü maliyyə yardımı ayırmışdır. Mart ayının 13-də Azərbaycan tərəfindən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının strateji hazırlıq və cavab planı çərçivəsində COVID-19 müraciəti Fonduna könüllü maliyyə yardımının ayrılmasını nəzərdə tutan donor sazişi imzalamışdır. Biz Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının pandemiyaya qarşı qlobal mübarizədə oynadığı mühüm rolu yüksək qiymətləndiririk.

On altı il ərzində Azərbaycanın səhiyyə sistemində köklü işlər görülmüşdür, həkimlərin peşəkarlıq səviyyəsi yüksəlmişdir, 750-dən çox səhiyyə ocağı tikilmiş və ya tam təmir olunmuşdur. Hər il Azərbaycanda 5 milyondan çox insan dövlət hesabına tibbi müayinədən keçir.

Koronavirus xəstələri 20-dən artıq dövlət xəstəxanasında müalicə olunurlar. Bu günlərdə 575 çarpayıdan ibarət olan, ölkəmizin ən müasir və “Yeni klinika” adlanan xəstəxanası onların ixtiyarına verilmişdir. Bu ilin mart ayında ölkəmizin 3 şəhərində üç yeni xəstəxana istifadəyə verilmişdir. Onların ümumi çarpayı sayı 500-dən çoxdur. Bu xəstəxanalar da koronavirus xəstələrinin ixtiyarına verilmişdir. Qısa müddət ərzində 6-sı dövlət, 4-ü isə özəl sahibkarlar tərəfindən tikilməklə, hər birinin 200 çarpayı yeri olan 10 müasir modul tipli xəstəxananın istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur.

Həkimlərimizin və tibb işçilərimizin koronavirus xəstəliyinə qarşı mübarizədə xidmətlərini yüksək qiymətləndiririk. Koronavirus xəstələrinə xidmət göstərən həkimlərin maaşı 3, 4 və 5 misli məbləğində artırılıb. Bu, dövlət tərəfindən həkimlərə göstərilən qayğının təzahürüdür.

On beş mindən artıq Azərbaycan vətəndaşı müxtəlif ölkələrdən, o cümlədən dövlət hesabına təşkil olunmuş çarter reysləri vasitəsilə təxliyyə edilmişdir. Ölkəyə qaytarılmış bütün vətəndaşlarımız dövlət hesabına 4 və 5 ulduzlu mehmanxanalarda, xüsusi karantin zonalarında yerləşdirilmişdir. Eyni zamanda, birinci Avropa Oyunları zamanı açılmış Atletlər kəndində də karantinə alınmış şəxslər yerləşdirilir.

Beynəlxalq ticarət daşımaları istisna olmaqla, qarşılıqlı anlaşma və əlaqələndirmə şəraitində qonşu dövlətlərlə yerüstü və hava nəqliyyatı bağlantıları müvəqqəti olaraq dayandırılmışdır. Digər ölkələrlə beynəlxalq hava sərnişin daşımaları da dayandırılmışdır.

İndiyə kimi ölkə üzrə 60 minə yaxın test keçirilmişdir. Əhalinin hər bir milyon nəfərinə düşən testin sayı 5200-dən artıqdır. Aparılan testlərin sayına görə dünyada 30-cu, hər milyon əhaliyə görə aparılan testlərin sayına görə 40-cı yerlərdəyik. Azərbaycanda testlərin aparılması üçün 18 laboratoriya fəaliyyət göstərir, onların 5-i yeni yaradılmışdır.

Hazırda dünyada tibbi ləvazimatların və avadanlıqların alınması problemə çevrilmişdir. İstehsal olunan avadanlıqlar və ləvazimatların satılması dövlətlər tərəfindən məhdudlaşdırılmışdır. Ona görə də daxili istehsal ehtiyacı yaranmışdır. Daxili tələbatı ödəmək üçün aprel ayının əvvəlində ölkəmizdə operativ şəkildə tibbi maska istehsalı müəssisəsi fəaliyyətə başlamışdır.

Mənim təşəbbüsümlə Azərbaycanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondu təsis edilmişdir. Hazırda bu fonda köçürülmüş ianələrin həcmi 110 milyon manatdan və ya 65 milyon dollardan artıqdır. Dövlət vəsaiti ilə bərabər, ayrı-ayrı şəxslərin, sahibkarların və təşkilatların fonda könüllü ianəsi həm də böyük rəmzi məna daşıyır. Bu, Azərbaycan cəmiyyətində olan həmrəyliyin nümunəsidir.

Sirr deyil ki, koronavirus pandemiyası dünya ölkələrinin iqtisadiyyatına zərbə vurmuşdur. Azərbaycanda iqtisadi sabitliyi təmin etmək, məşğulluqla bağlı problemləri həll etmək və həm də makroiqtisadi və maliyyə vəziyyətimizi sabit saxlamaq üçün 2,5 milyard manat və ya təqribən 1,5 milyard dollar vəsait ayrılmışdır. Pandemiyanın ölkə iqtisadiyyatına, makroiqtisadi sabitliyə, məşğulluq məsələlərinə və sahibkarlıq subyektlərinə mənfi təsirinin azaldılması məqsədilə Nazirlər Kabineti Tədbirlər Planı hazırlamış və təsdiq etmişdir. Əgər biz koronavirusun ən çox təsir etdiyi sahələri və fərdi sahibkarlıqla məşğul olan insanları nəzərə alsaq, görərik ki, 600 minə yaxın insan bu vəziyyətdən daha çox əziyyət çəkir. Sahibkarlara müraciət olunmuşdur ki, iş yerləri ixtisar edilməsin. Qırx dörd min sahibkarlıq subyektində çalışan 300 mindən çox işçinin əməkhaqqının əhəmiyyətli bir hissəsini dövlət ödəyəcək. Həmçinin dövlət dəstəyindən 290 mindən çox mikro və fərdi sahibkar faydalanacaqdır. Bu proqramlar, ümumilikdə, 600 minə yaxın insanı əhatə edir. Ümumilikdə, dövlət sektoru üzrə 900 mindən artıq işçinin, qeyri-dövlət sektoru üzrə isə 690 min işçinin əməkhaqqı saxlanmaqla məşğulluğu təmin edilmişdir. İşsiz şəxslərin sosial müdafiəsi üçün 50 min ödənişli ictimai iş yeri yaradılacaqdır. Qeydiyyata düşmüş işsizlər üçün birdəfəlik ödəmələrə başlanmışdır. Banklar tərəfindən sahibkarlara yeni verilən 500 milyon manat və ya təqribən 300 milyon dollar həcmində kreditlərin 60 faizinə dövlət zəmanəti veriləcəkdir. Zəmanət verilən kreditlər üzrə faiz dərəcəsinin yarısı dövlət büdcəsinin vəsaitləri hesabına subsidiyalaşdırılacaqdır. Dövlət zəmanəti olmayan 1 milyard manat, təqribən 600 milyon dollar həcmində mövcud bank kreditləri üzrə faiz dərəcəsinin 10 faiz bəndi subsidiyalaşdırılacaqdır. Bunun üçün dövlət büdcəsindən 50 milyon manat və ya təqribən 30 milyon dollar vəsait ayrılmışdır. Bu tədbirin əsas məqsədi pandemiya səbəbindən faizlərin ödənilməsində çətinliklərlə üzləşmiş sahibkarlara kömək etməkdir. Sosial təcrid tədbirləri nəticəsində əhali tərəfindən elektrik enerjisi sərfi artmışdır. Bunu nəzərə alaraq kommunal ödəmələrə güzəşt edilmişdir. Bu proqramlar dövlətin dəstəyinin yalnız bir hissəsidir və digər dövlət dəstəyi mexanizmləri üzərində hazırda iş aparılır.

Hörmətli dostlar, hesab edirəm ki, bugünkü fövqəladə Zirvə görüşünün əsas məqsədi milli səviyyədə atdığımız addımlara dair təcrübə mübadiləsinin aparılması, lazım olan anda bir-birimizə dəstək göstərilməsi və xalqlarımız arasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsidir. Mövcud qlobal pandemiya şəraitində Türk Şurasının üzv dövlətləri özlərinə qapanmayıblar. Təşkilat olaraq Türk Şurası digər beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığa hazırdır. Azərbaycan ayrı-ayrı ölkələrə də öz dəstəyini göstərməkdədir.

Ölkələrimizin iqtisadiyyatı, ticarət münasibətlərimiz və idxal-ixrac əməliyyatları üçün nəqliyyat daşımaları mühüm əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycan Türkiyə və Mərkəzi Asiya arasında etibarlı tranzit-logistika mərkəzi kimi öz roluna məsuliyyətlə yanaşaraq, tranzit yüklərin daşınması üçün əlavə tədbirlər görmüşdür. Qarşılıqlı anlaşma və əlaqələndirmə şəraitində ölkələrimiz arasında beynəlxalq yükdaşımaları fasiləsiz olaraq həyata keçirilir. Pandemiyanın mənfi təsirlərinə baxmayaraq, 2020-ci ilin ilk üç ayı ərzində türkdilli ölkələrdən 180 min tondan artıq yük Azərbaycan vasitəsilə daşınmışdır ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 40 min ton çoxdur.

Səhiyyə xidmətləri sahəsində əməkdaşlığımız, o cümlədən tibb mütəxəssislərinin təcrübə mübadiləsi, birgə tibbi komissiyaların yaradılması üçün yaxşı imkanlar vardır. Bundan əlavə, sərnişin nəqliyyat daşımalarının müvəqqəti bağlanmasına görə ölkələrimizin ərazisində qalan bir-birimizin vətəndaşlarına dəstək və yardım göstərməyimiz vacibdir. Bizim gördüyümüz bu tədbirlər vətəndaşlarımızın sağlamlığının qorunması və pandemiyanın doğurduğu sosial-iqtisadi fəsadların yüngülləşdirilməsi, iqtisadiyyatlarımızın davamlı inkişafının təmin edilməsi məqsədi daşıyır. Ümid edirəm ki, ölkələrimiz və xalqlarımız bu ağır vəziyyətin öhdəsindən layiqincə gələcək və pandemiyaya qarşı qlobal mübarizəyə öz layiqli töhfəsini verəcəkdir. Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm.

qafqazinfo

RƏSMİ

Nəşr edilib: 2020/04/10 17:10

Baxış:113


XƏBƏR LENTİ

2020/06/02 17:31

2020/06/02 17:27

2020/06/02 16:44

2020/04/10 17:10

2020/06/02 16:41

2020/06/02 15:12

2020/06/02 15:04

2020/06/02 14:32

2020/06/02 13:01

2020/06/02 12:47

2020/06/02 12:31

2020/06/02 12:19

2020/06/02 11:24

2020/06/02 11:11

2020/06/02 11:00

2020/06/02 10:55

2020/06/02 10:44

2020/06/02 10:31

2020/06/02 10:27

2020/06/02 10:18

2020/06/01 21:48

2020/06/01 21:34

2020/06/01 17:35

2020/06/01 17:16

2020/06/01 17:14

2020/06/01 15:05

2020/06/01 14:59

2020/06/01 14:49

2020/06/01 14:29

2020/06/01 14:15

2020/06/01 14:00

2020/06/01 13:31

2020/06/01 13:11

2020/06/01 13:00

2020/06/01 12:58

2020/06/01 12:52

2020/06/01 12:28

2020/06/01 12:22

2020/06/01 12:16

2020/06/01 12:13

2020/06/01 11:54

2020/06/01 11:04

2020/06/01 10:57

2020/06/01 10:54

2020/06/01 10:48

2020/06/01 10:47

2020/06/01 10:46

2020/06/01 10:34

2020/06/01 0:49

2020/05/31 18:17

Ильхам Алиев закрыл вопрос Нахчывана

В Армении слова президента Ильхама Алиева о том, что во времена Гейдара Алиева армяне в Карабахе «не смели даже поднять голову», произвели эффект землетрясения. Оно и понятно почему. Сильная власть в Баку всегда начисто отвергала всякие проявления самодеятельности и вседозволенности. Стоило  Гейдару Алиеву уехать в Москву на повышение, как враждебные силы нашли бреши в системе защиты республики от враждебных проявлений. В самом деле, Гейдар Алиев перманентно был сильным началом во власти, отвергая все попытки случайных стараний расшатать ситуацию. Его временное отсутствие в Азербайджане и привело к тому, что нечисть проявила свою разрушительную сущность. Впрочем, это уже история. Воспоминания о Гейдаре Алиеве в Азербайджане всегда и непременно вызывают ощущения гордости и уверенности, силы и веры в себя, и иного не дано. Сегодня армяне говорят о судьбе Нахчывана, как о цели, которая вполне достижима. Но предающиеся сладострастным настроениям ненасытные соседи забывают, что Гейдар Алиев впервые поднял флаг свободного Азербайджана в Нахчыване в бытность еще СССР, продемонстрировав всем, что волю к свободе, веру в свои возможности невозможно победить. Флаг свободы был поднят в горниле предательств и интриг, и признанный лидер смог сделать то, чего до него никто в СССР не смог себе позволить, и это доказанный факт. Армяне сегодня задаются вопросом – зачем Ильхам Алиев вспомнил о флаге, поднятом великим отцом в Нахчыване. Случайно ли это? Конечно же, нет. Нахчыван – это древняя обитель Азербайджана, где нет отметин низости и фальши. История древней азербайджанской земли – это хроника побед и мужества, чести и достоинства, где нет места кривотолкам и сомнениям. Нахчыван никогда не был другим, кроме как азербайджанским, и так будет в будущем, потому Ильхам Алиев выносит тему за скобки актуальности. То, что не вызывает сомнений, не обсуждается. И причем здесь проблема региональной безопасности, которую пытаются внести в повестку армянские модераторы алогизмов?! Политические бонзы Армении сегодня пытаются засорить актуальную повестку вопросом прав на Нахчыван, не понимая, что навлекают на себя неподъемные проблемы. Тут впору вспомнить о размытом сознании армян, которые навлекают на себя новые трудности в условиях острого дефицита, неустроенности и безденежья. Неужели им непонятно, что не имеет смысла решать уже решенные проблемы?! Неужели не хватает ума и мудрости, чтобы не отвлекаться на вымышленные проблемы?! Региональный военно-политический статус-кво ожидает остаточного исправления, и связано это не с Нахчываном, а с Карабахом, который находится во временном подчинении оккупационного сепаратистского режима, подпитываемого из Иревана. Министр обороны Азербайджана Закир Гасанов сегодня докладывает Верховному главнокомандующему об оперативной ситуации на передовой без прикрас. Апрель 2016 года – это не только точка отсчета, а смысл всей военно-политической ситуации, которая не нуждается в оправдании. Удар по Армении в Карабахе, оказавшись ощутимым и поучительным, похоже, ничему не научил противника. Раз Армения не поняла сути происшедшего, значит, нужен еще один внушительный месседж. В чем была суть апрельской кампании 2016 года? В том, что времена изменились, и никогда более алчный враг не сможет третировать Азербайджан, который взял на себя миссию лидера региона. Доподлинно известно, что если бы не вмешательство сторонних сил, восклицательный знак в карабахской теме, о которой решительно высказался президент Ильхам Алиев, давно бы имел де-факто олицетворение. Но его никто не отменял, и он обречен найти вещественное обозначение на фактуре проблемы. В условиях, когда сильная сторона ставит задачу, они никогда от нее не отказывается, и добивается ее выполнения. Идея мира и согласия с армянским сегментом региона имеет право на существование, но только после того, как восстановится справедливость и порядок в регионе, когда территориальная целостность Азербайджана, подпадающая под требования международного права, будет разрешена. Иного стечения обстоятельств не будет. Вооруженные силы Армении никогда более не смогут застолбить за собой роль определяющего фактора, и сомнений в этом быть не может. Если кто-то в Иреване вознамерится доказать обратное, сильно об этом пожалеет. Сила, разрушительный потенциал и маневренность на сегодня – это есть показатели самой сильной военной дружины региона, которую олицетворяет потенциал Азербайджана. Все остальное, что не стыкуется с доказанным постулатом, есть не более, чем пустые фигуры речи. Тофик Аббасов, аналитик

Границы суверенных прав армян обозначились

По случаю дня республики премьер-министр Армении Никол Пашинян обратился с посланием к соплеменникам, в котором заявил о недопустимости утраты «государственности и гражданства, суверенитета и прав, веры и оптимизма». Но для достижения цели, заметил он, внешняя политика страны должна ставить перед собой реальные приоритеты, строящиеся на праве владения. Что сказать, цели как цели, и вроде ничем не отличаются от чаяний других народов, которые встали на цивилизованный путь развития, культивируя уважение, полезный обмен и добрососедство. Но все, к чему стремятся сограждане Никола Воваевича, не должно достигаться за счет других народов, точнее, методом экспроприации чужого наследия. Право на владение подразумевает наличие законных оснований на  содержание в собственности материальных, духовных, исторических и прочих активов, наработанных собственными усилиями, или же трудом предков. Это же право подразумевает наличие возможности на пользование материальными и нематериальными ценностями, на которые оформлена законная, а не фиктивная собственность. Как же быть с наследием, которое не имеет под собой никаких свидетельств на армянское происхождение? Например, на территории с неармянским культурно-историческим наследием? Весьма примечательно, что в обращении и премьера, и президента республики в качестве отправной исторической точки обозначено «Армянское Киликийское королевство», которое-де существовало 500 лет назад. Получается, что нынешнее армянское государство, созданное на исторически тюркских землях, является правопреемницей того самого образования, которое кануло в Лету. Если принять во внимание, что то государство находилось на территории Передней Азии и которое, якобы, имело выход к Средиземноморью,  располагая портами и заливами, то встает естественный вопрос – каким же образом утраченные владения сообщались с Кавказским ареалом? Неужели то государство обладало столь внушительными размерами, коль руководители нынешней искусственно созданной республики упоминают о нем, как о прародине?! Если обратиться к истории, то получится, что земли того царства, к которому апеллируют нынешние руководители армянской республики, утратились в результате арабизации и тюркизации, и сегодня упоминаются в качестве «армянских средневековых княжеств Малой Азии». На поверку эти государства никогда не были полноценными образованиями и состояли в вассальной зависимости от крупных держав. Они никакого отношения к территориям, которые формируют основу нынешнего армянского государства, не имеют. Так называемые династии Рубенидов, Хетумидов и Лузинянов, упоминаемые в справочниках, это такие же придумки творцов искусственной истории, которыми продолжают насыщать историографию фантазеры-составители в наше время. Сомнительный контент не имеет под собой материально доказуемой базы. Если верить армянским источникам и копнуть еще глубже, то появление армян в долине, кстати, загадочной и не имеющей названия, относится к I веку до нашей эры. Утверждается, что мифический Тигран второй присоединил эту область (надо полагать Киликию) к «Великой Армении», разместив там армян, как поселенцев, и следом потерпел поражение от Рима. Далее земли, завоеванные ранее, вместе с осевшими там армянами отошли к Римской империи. При римском владычестве армяне составляли, как утверждают армянские источники, «некоторую часть населения региона». То есть, речи о государство образующих началах нет. Многие из армянских источников свидетельствуют, что мученики того времени были выходцами из киликийской долины. Дальнейшее поселение армян в регионе объясняется принятием армянами христианства (301-ый год). Одним словом, от Рима до Передней и Малой Азии всюду были армяне, и куда на карте огромного евразийского региона ни тыкни пальцем, «попадешь» на Армению. Неплохой ход, чтобы перескочить в совершенно другой географический ареал и убедить сообщество в наличии права у армян на владение нынешними землями. Умелые и находчивые шулеры одним финтом переводят фокус внимания на Кавказ, где, оказывается, армяне также жили с незапамятных времен. Потом бац – и вот тебе история вековой давности, когда всплывает план  создания независимой и единой Армении с охватом «вековой национальной борьбы и идеологии», замешанной на клубке авантюрных хитросплетений Севрского договора (август 1920 г.), того самого, который оказался мертворожденным. Этот сомнительный документ был детищем иностранных держав, которые вознамерились раскромсать владения Османской империи, да так, чтобы от них остались одни чудовищные воспоминания. Он подразумевал также  компенсации армянам не только за мифический геноцид, но и за исторические потери. Выступивший лоббистом армян президент США Вудро Вильсон просто  разошелся в имперских настроениях и потребовал передачу им огромных территорий с выходом на черноморское побережье только ради создания «объединенного национального государства». Американца банально занесло, и с небес на грешную землю его опустила доблесть новой турецкой армии. Союзничество кемалистов и советской России преградило путь американскому волюнтаризму, который уже тогда был не прочь закрепиться в Передней Азии благодаря искусственно создаваемому государству. От великодушия Вильсона по сей день сносит голову армянским националистам, которые никак не соберутся мозгами, чтобы не лезть на рожон и перестать испытывать судьбу. Если они непрестанно жалуются, будто им приходится не жить, а выживать, то пусть разберутся в своих слабостях и традиционных синдромах. Тема геноцида, которой они достали сообщество, это не боль, а меркантильная блажь, избавиться от которой возможно только добровольным желанием. Никогда более не будет чудес, которые позволят им застолбить за собой право на владение чужим наследием. Если им дороги такие понятия, как «государственность и гражданство, суверенитет и права, вера и оптимизм», они должны помнить, что эти же ценности священны и дороги для других народов, которые в отличие от армян выстрадали свою независимость в тяжелой борьбе, а не получили ее на блюдечке благодетелей. Это дорогого стоит. Тофик Аббасов, аналитик

«Последняя соломинка» от Арама Гамбаряна

Арам Гамбарян, руководитель Армянского национального комитета Америки, вновь напомнил о себе. Правда, на сей раз господин Гамбарян не убеждает членов армянской общины США, будто бы с американской помощью Нагорному Карабаху еще не все потеряно. На страницах газеты The Washington Times под рубрикой «анализ и мнения» сей господин тиснул некий текст, где старательно пытался реанимировать «мирную инициативу Ройса-Энгеля», которая предусматривает размещение на линии соприкосновения «локаторов огня», то есть механизмов наблюдения за режимом прекращения огня, и международных наблюдателей. Дескать, армянская сторона эту инициативу приняла, а вот Азербайджан — «один только Азербайджан» — блокирует, а это, по версии Гамбаряна, и «вершина безответственности», и «повышение риска региональной войны в период глобальной пандемии», и вообще, «только сторона, которая инициирует атаку, может быть против использования технологии, которая позволит выявить нарушителя прекращения огня». Словом, осталось только заявить, что это Азербайджан придумал коронавирус или, на худой конец, объявить агентом азербайджанских спецслужб главу Минздрава Армении. Но что в сухом остатке? И главное, что «за кадром»? Идею разместить на линии соприкосновения войск некие «механизмы», которые бы фиксировали нарушения прекращения огня, высказали власти Армении в лице Сержа Саргсяна еще по горячим следам апрельских боев 2016 года. Азербайджан уже тогда выступил категорически против. В Баку предупредили, что размещение таких механизмов наблюдения под «международной» эгидой, к примеру, ОБСЕ, «заморозит» линию фронта, что неприемлемо. Первым шагом к урегулированию конфликта должен стать вывод войск Армении из захваченных азербайджанских районов и выполнение четырех «карабахских» резолюций СБ ООН, а не разного рода косметические меры. Словом, идея «лопнула». В Армении не отступились и попытались вбросить ту же инициативу еще раз, уже от имени двух американских конгрессменов, представляющих разные партии, но одинаково тесно связанных с армянским лобби — Ройса и Энгеля. Но придать ей статус полновесной работающей инициативы тоже не смогли, что было вполне предсказуемо. Это, впрочем, не помешало армянским пропагандистам путем откровенного вранья и жульничества пытаться представить дело так, будто бы эта «инициатива» существует и работает. Так, была предпринята смехотворная попытка купить на открытом рынке «коммерческую» систему видеонаблюдения, предназначенную для частных объектов, загородных домов, ранчо или чего-то подобного, и выдать это за «размещение механизмов видеонаблюдения». Затем в посвященном Карабаху заявлении и.о. заместителя Главы Миссии США при ОБСЕ Грегори Макриса армянские пропагандисты заменили «создание механизмов расследования» на «размещение механизмов расследования» (и были уверены, что их никто не поймает за руку и за язык). И вот теперь газета The Washington Times по инициативе армянского лобби не только нечаянно разбила в пух и прах титанические усилия армянской же пропаганды и признала, что «инициативу Ройса-Энгеля» Азербайджан благополучно «похоронил». Важно другое. Эта инициатива для армянской стороны играет роль этакой «дипломатической соломинки». В самом деле, ни в ранние девяностые, когда Армения, точнее, воюющие от ее имени российские регулярные части расширяли зону оккупации в Азербайджане, ни позже, когда Серж Саргсян, которому эти ранние девяностые еще кружили голову, с трибуны Совета Европы грозил Азербайджану новыми территориальными захватами, ни о каких механизмах «фиксации нарушений режима прекращения огня» в Иреване не заговаривали. Но после апреля 2016 года стало понятно, что расстановка сил в регионе изменилась, линия фронта может меняться не только в пользу Армении, а у конфликта появилось реальное военное решение. И вот тут Иреван и начал предпринимать разного рода хитрые маневры вроде «гарантий безопасности», «размещения механизмов расследования» и т.д., которые должны были бы надежно застраховать оккупантов от того, что их вышибут с чужих захваченных земель военным путем. И если  Арам Гамбарян принялся за «реанимацию соломинки» — это еще дин показатель нарастающего в Армении «перепуга». Судя по всему, несмотря на всю реакцию азербайджанского сектора социальных сетей на устроенное в оккупированной Шуше низкопробное шоу с Араиком Арутюняном в главной роли, армянские захватчики на чужих землях чувствуют себя весьма неуютно. Перепуганное заявление минобороны Армении было только началом. Теперь публику стращает бывший командующий Вооруженными силами РА и начальник Генерального штаба (1992-1995) Армении, генерал-лейтенант в отставке Норат Тер-Григорянц: у Азербайджана наверняка есть план мгновенного перехода от учений прямо к боевой операции. Депутат парламента Армении от пашиняновской фракции «Мой шаг» Татевик Айрапетян старательно ищет доказательства, будто бы Азербайджан «готовит провокации». Спешно изобретен (и уже опровергнут официальным Баку) фейк о некой «разведгруппе», которая будто бы пыталась перейти линию фронта. Но за всем этим сквозит страх. Очевидный, липкий страх в масштабах целой страны, где все больше тех, кто понимает: Армения сделала все, чтобы приблизить военное решение со стороны Азербайджана, и устроенная в оккупированной Шуше провокация вполне может сыграть роль… нет, не «последней капли», переполнившей чашу терпения, в Баку не станут руководствоваться эмоциями, просто вызывающий и безответственный шаг Иревана разрушил остатки надежд на дипломатическое урегулирование и взаимные компромиссы. И то, что в Баку не стали действовать «сгоряча», только множит иреванский перепуг: значит, действуют по плану, хладнокровно, четко, и ударят, когда Армения не будет этого ждать и тем более не успеет привлечь внимание своих «клакеров-плакальщиков». В Иреване явно ждали чего-то именно 21 мая, но теперь, когда учения завершились, а удара не последовало, страх только усилился. Фактор внезапности никто не отменял. Неудивительно, что в Армении в поисках «гарантий безопасности» хватаются за все, что плавает, включая многократно лопнувшую инициативу Ройса-Энгеля в исполнении Арама Гамбаряна. И старательно гонят от себя мысль, что подобные «дипломатические соломинки» не имеют даже теоретического шанса «сработать», когда на линии фронта станет по-настоящему «горячо». Нурани, политический обозреватель