Azərbaycanlı ailənin İsveçrə dramı: Borca girib xaricə getdilər, oradan da qovurlar

Musavat.com müxbiri Bazeldə müvəqqəti yaşayan ailə ilə görüşdü, onları danışdırdı

“5 mart. 2019-cü il. Almaniya polisinə məxsus olan iki maşın səhərin erkən saatlarında İsveçrənin Bazel şəhəri yaxınlığındakı sərhəddi keçdi. Almaniya polisi xüsusi tapşırığı icra edirdi. Onlar Təhməzovlar ailəsini İsveçrə tərəfinə təslim etməliydi. Maşının ön oturacağında 15 yaşlı Rüfət, arxada isə onun atası İsmayıl həyat yoldaşı Ülkərlə yanaşı oturub. Qadın 4 aylıq hamilədir və üstündə alman həkimin verdiyi xüsusi arayış var. Arayışda yazılıb: “Hamiləliyi ağır keçirir. Körpəni itirmək riski yüksəkdir. Ülkər Təhməzova uzaq məsafəyə səfər edə bilməz”. Qadın alman həkimin verdiyi rəsmi arayışı Düsseldorfdan çıxmamış alman polisinə göstərdi. Ancaq xeyri olmadı. Maşının arxasında valideynlərin yanında bu ailənin ağır xəstə olan 13 yaşlı oğlu Mirsadıq da xüsusi oturacaqda əyləşib”.

2004-cü ildən İsveçrənin Sürix şəhərində yaşayıram. Tədbirlərin birinə dəvət olunmuşdum. Stolun üstündə köhnə qəzetlərdən biri diqqətimi çəkdi. “WOZ” adlanan bu həftəlik qəzet İsveçrədə xüsusi nüfuza malikdir. Düşünün ki, bu qəzetin əməkdaşları-baş redaktordan tutmuş sıravi müxbirinə qədər-hamı eyni məbləğdə maaş alır. Bu qəzet İsveçrədə ən obyektiv mətbuat orqanı kimi tanınır. İsveçrəlilər bu qəzetin hesabına həvəslə pul keçirirlər. Onlar maliyyə asılılığı olmayan “WOZ” üçün hər cür fədakarlığa hazırdır. Təki İsveçrədə hər kəsin inandığı bir mətbuat orqanı ayaqda qalsın…

Əl atıb qəzeti stolun üstündən götürdüm. Bir xeyli vərəqlədim. Bir əngəlli yabançı haqqında yazılmış 2 səhifəlik iri məqalə qarşıma çıxanda, dayandım. “Təhməzovlar ailəsi” ifadəsi diqqətimi çəkdi. Girişdə təqdim etdiyim hissə məhz həmin məqalədən götürülmüşdü. Həmin yazını birnəfəsə oxudum. İsveçrə mətbuatında Azərbaycanla bağlı təsadüfi hallarda nəsə gedir. Bu məqalə isə bir azərbaycanlı ailənin dramını bütün çılpaqlığı ilə ortaya qoymuşdu…

Bəs bu ailə nədən Almaniyadan İsveçrəyə gətirilib? Avropa ölkələrinin qəbul etdiyi “Dublin sazişi” deyilən bir sənəd var. Həmin sənədə görə bu və ya digər səbəbdən mühacir olmaq istəyən şəxs ilk daxil olduğu Avropa ölkəsindən sığınacaq istəməlidir.

Təhməzovlar ailəsi isə İsveçrədə olmayıb. Onlar Azərbaycandakı İsveçrə səfirliyindən alınan viza əsasında İtaliyaya gediblər.

Oradan isə Almaniyaya keçiblər. Niyə belə ediblər? Əvvəla “Dublin Sazişi” haqqında məlumatları olmayıb. İkincisi, Azərbaycanda belə bir stereotip var ki, Almaniya Avropanın ən yaşamalı ölkəsidir. Bəli, Almaniya möhtəşəmdir. Ancaq Avropanın İsveç, İsveçrə, Danimarka, Norveç, Belçika kimi ölkələrində yaşam şərtləri Almaniyadan xeyli üstündür. Böyük ehtimalla, Təhməzovlar ailəsi bunu bilməyib, elə bu səbəbdən də Almaniyaya can atıblar…

İsveçrə qəzeti yazır ki, Mirsadıq körpə vaxtlarından “Hirnhautentzündung” (Meningit – baş beyin və onurğa beyni qişalarının iltihabi xəstəliyi. E.H.) xəstəliyinə tutulub. O danışa, yeriyə, nəyisə tuta bilmir. Qolları və ayaqları qismən iflic olub, spazm və epileptik tutmadan əziyyət çəkir. Azərbaycanda tibbi xidmət aşağı səviyyədədir, dərman və xəstəxanalarda müalicə çox bahadır. Valideynlərin əlil arabası üçün pulu yox idi və ildə iki dəfə həkim evə gəlirdi. Onlar dövlətdən heç bir dəstək almırdı. Ata bir neçə il əvvəl işini itirdiyinə görə ailə borc götürdü və demək olar ki, bütün əmlaklarını sonrakı müalicə üçün satdı. Nəhayət bahalı dərmanlar üçün pul tükənəndə valideynlər Almaniyaya getməyə qərar verdilər və bunun üçün qohumlardan borc aldılar. Onlar ümid edirdi ki, Almaniyada Mirsadığın müalicəsində ciddi irəliləyiş olacaq…

Təhməzovlar ailəsi 2018-ci ilin əvvəlində Düsseldorfda əngəlli yabançılar üçün nəzərdə tutulmuş mərkəzdə qalır. Mirsadığa xüsusi diqqət ayrılır. O, ciddi həkim nəzarəti altında müalicə olunur. Nəticədə uzun fasilədən sonra Mirsadığın müalicəsində irəliləyiş nəzərə çarpır.

Rüfətin də işləri yaxşı gedir. O, qısa zaman ərzində alman dilini yüksək səviyyədə öyrənir. Yerli gimnaziyada təhsil alır.

Az sonra bəlli olur ki, Ülkər xanım hamilədir. “Ailəmiz üçün yeni bir həyat başlamışdı”, İsmayıl deyir. Ancaq ailənin bu xoşbəxt çağları tezliklə arxada qalır…

Tezliklə Almaniyanın müvafiq orqanları müəyyən edir ki, Təhməzovlar ailəsi öncə İsveçrədə olub. Elə bu səbəbdən də onlar geri göndərilməlidir. Səhərə yaxın 7 polis onların qaldığı mənzilə gəlir. Mömin müsəlman olan İsmayıl deyir ki, sübh namazı təzə başa çatmışdı ki, polislər içəri daxil oldu. Onlara öz əşyalarını götürüb qablaşdırmağa yarım saat vaxt verildi. Hər şey o qədər qəfil və gözlənilməz oldu ki, hətta ailənin vəkilinə bu işlə bağlı məlumat verilməmişdi.

Çıxarılmış qərarda deyilirdi ki, İsveçrənin səhiyyə sistemi Almaniyadan o qədər də fərqli deyil.

Ancaq İsveçrəyə gəldikdən sonra Mirsadığın vəziyyəti yenidən pisləşdi. Ailə Bazeldəki mərkəzdə 200 nəfərlə bir yerdə qalırdı. İlk 3 ay ərzində Mirsadıqla maraqlanan olmadı. Onun vəziyyəti yenidən pisləşdi. Tez-tez bədənində yaranan ağrılardan dayanamadan qışqırmağa başladı.

İsmayıl və Ülkər almanca danışa bilmirlər. Bu səbəbdən də problemlərini yerli rəhbərliyə anlatmaqda çətinlik çəkirdilər. Ailə yalnız Rüfətin köməyi ilə Mirsadığın yenidən həkim müayinəsindən keçməsinə nail oldu. Mirsadığı uşaq xəstəxanasına yerləşdirdilər. Həkim müayinəsi göstərdi ki, Mirsadığın vəziyyəti kəskin şəkildə pisləşib.

Məqalədə qeyd olunur ki, 2019-cü ilin martında qəbul olunmuş qanuna görə İsveçrədə sığınacaq almaq istəyənlərə qarşı münasibət daha da sərtləşib. Təhməzovlar ailəsinin timsalında biz bunu aydın şəkildə görürük. İş o yerə çatıb ki, bu ailənin zəruri ehtiyaclarına belə məhəl qoyulmayıb. Nəticədə isə Mirsadığın vəziyyəti daha da pisləşib.

Axtarıb bu ailəni tapdım. Telefonla əlaqə saxladıq. Qürbətdə yaşadıqları müsibətlərlə bağlı ətraflı müsahibə verdilər. Müsahibəni həvəslə hazırladım. Ancaq son anda İsmayıl mənimlə əlaqə saxladı. Dedi ki, Bakıdakı tanışımızın belə işlərdən başı çıxır. O deyir ki, “Yeni Müsavat”a qəti müsahibə verməyin. Bu, sizin əleyhinizə işləyər və sizə İsveçrədə oturum verməzlər.

İsmayıl əslən Cəlilabad rayonundadır. 2001-ci ildə Ülkər xanımla ailə qurub və elə o vaxtdan da Bakıda yaşayır. Bakıdakı tanışlarının fikri onlar üçün xüsusi önəm daşıyırdı. Ona görə də hazırladığım müsahibəni silməli oldum.

Bugünlərdə isə Rüfət mənimlə əlaqə saxladı. Xeyli narahat görünürdü. Dedi ki, bizi İsveçrədən çıxarmaq istəyirlər. Vəkilimiz deyir ki, ora-bura yazın, sizi müdafiə edən təşkilatlar, qruplar olsa, mən sizin hüquqlarınızı daha rahat qoruya bilərəm. Əks təqdirdə çətin olacaq.

Jurnalist praktikamda verdiyi müsahibədən son anda imtina edənlər az olmayıb. Bəziləri bir müddət sonra bu və ya digər səbəbdən müsahibəsinin getməsini istəyib. Belələrinə həmişə “yox” demişəm. Sürüşkən mövqeli adamlardan uzaq olmağa çalışıram. Ancaq bu dəfə tərəddüd etmədən bu məsələ ilə bağlı yenidən bir yazı hazırlamağı lazım bildim. Ortada Mirsadıq amili vardı. Ümid edirəm ki, bu yazının Təhməzovlar ailəsinin probleminin həllinə az da olsa müsbət təsiri olacaq.

**

Bu dəfə onlara ünvanladığım suallara 16 yaşlı Rüfət valideynləri ilə məsləhətləşərək cavab yazır. O, bu yaşda ailəsini xilas etmək üçün hər cür fədəkarlığa hazır görünür.

İsmayıl Ülkər xanımla 2001-ci ildə evlənib. Ülkər xanım həmişə ev işləri görüb, İsmayıl isə günəmuzd olaraq fəhlə işləyib. Özünün “lepka” sexi olub.

– Mirsadıqda problem necə yarandı? Dediniz ki, həkimlər yanlış diaqnoz qoydu?

– Uşaq normal doğulmuşdu və 1 yaş 6 ayina kimi heç bur problemi yox idi. Əmim vərəm xəstəsi olub, biz bunu bilməmişik. Bu xəstəlik əmimdən qardaşıma keçib. Birinci qarin ağrısi və qızdırma ilə xəstəxanaya getdik. Orada diaqnozunu səhv qoydular. Hər gün qardaşıma 5-6 dəfə sistem köçürdülər. Xəstəxanaya səhər gedib axsam gəlirdik. Həkimin adi Naibə xanim idi. Günlərin birində uşağı spazma tutdu və həmin gündən qardaşım yataq xəstəsidir…

– Nə vaxt mühacirətə getməyə qərar verdiniz? Səbəb nə oldu?

– Atamin işləri pisləşəndən sonra bir tanış dedi ki, qaçqın kimi Almaniyaya gedək, orada bizə kömək edərlər. Qardaşımın müalicəsi və ailəmizin imkansızlığı bizi mühacirətə sürüklədi. 2018-ci ilin marında Azərbaycanı tərk etdik.

– Almaniyaya nə vaxt və necə gəldiniz? Dediniz ki, 1 il orada qalmısız. Sizinlə necə davrandılar? Mirsadiğa necə baxdılar? Hansı diaqnozla müalicə etdilər?

– Birinci, İtaliyaya uçduq. Oradan maşın tutaraq Avstriya üzərindən Almaniyanın Bochum şəhərinə getdik. Mirsadığa lazım olan dərman, pampers, əlil arabasını bizə pulsuz verdilər. Məktəbə və terapiyaya gedirdi.

-İsveçrədə sizi necə qarşıladılar? Mirsadığın müalicəsinə və ananızın səhhətinə diqqət oldumu?

– İsveçrədə şərait çox pis idi. Çirkli bir yerdə qalırdıq. Yeməkləri dadsız-duzsuz idi. Yemək Mirsadığın qabağında qalırdı. Bazelə gələndən sonra 3-4 dəfə anama görə xəstəxanada olduq. Hamiləliklə bağlı “hər şey qaydasındadır”, dedilər. Ancaq anam depressiyada idi. Keçirdiyi sarsıntılardan dolayı heç cür özünə gələ bilmirdi. Ağrılardan əziyyət çəkən anama “Dafalgan” verib, başdan edirdilər.

– Körpə ölü doğuldu. Onun dəfni ilə bağlı konkret kiminlə danışdınız və ya hansı təşkilata müraciət etdiniz?

– Əvvəlcə bizə dedilər ki, dəfnlə bağlı bütün işləri yerli icra orqanları həyata keçirəcək. Ancaq sonra meyit ortada qaldı. Bir nəfər mənə türk məscidinin telefon nömrəsini verdi. Gedib onlardan kömək istədik. Türkiyə Dəyanət Vaqfı bu işi öz üzərinə götürdü və körpəni Bazel qəbiristanlığında basdırdıq. Bizə kömək edənlər adlarının çəkilməsini istəmirlər.

– Mirsadığın müalicəsi nə yerdədir? İrəliləyiş varmı?

– Mirsadiq tez-tez xəstəxanada olur, həkim müayinəsindən keçir. Müalicəsində elə bir irəliləyiş yoxdur. Bu arada isə ona yeni əlil arabası almaq istəyirk. Koronavirus araya düşdü, yoxsa məktəbə də gedəcəkdi. Yəqin ki, koronavirus başa çatandan sonra məktəbə gedəcək.

– Ötən dəfə demişdiz ki, jurnalistlərin gələcəyini bilib iki saatın içində sizə ev verdilər. Jurnalistlərə necə müraciət etdiniz?

– Oğlum Rüfət jurnalistlə telefonla danışıb. Onların danışığını eşidənlər rəhbərliyə xəbər verib. Onlar da həmən ev problemimizi həll etdilər. (Bu suala İsmayıl cavab verir)

– Hələ də sizə oturum verməyiblər. Konkret nə deyirlər?

– Aprelin 30-da (2019) bizim oturum almaq üçün etdiyimiz rəsmi müraciətə mənfi cavab verdilər. Deyirlər ki, Azərbaycanda Mirsadığın müalicəsi mümkündür. Orada müalicə üçün gərəkən həkimlər var. Ancaq ola bilər ki, orada Mirsadığa lazım olan diqqət olmasın. Hazırda bu qərara qarşı iddia qaldırmışıq. Anam deyir ki, Azərbaycanda həkim gözümün içinə söylədi ki, Mirsadığın müalicəsi yoxdur, ona bir iyə vurub öldürün, məsələ bitsin…

– Hazırkı vəziyyətinizdən razısınızmı?

– Hər şeydən çox razıyıq. Vəziyyətimiz yaxşıdır. Bizə ev veriblər. Bələdiyyədən də aylıq pul alırıq. Mən özüm hazırda qocalar evində təcrübə keçirəm. Avqust ayından yeni təhsil ilimiz başlayacaq. Həm oxuyacam, həm də işləyəcəm.

– Azərbaycandan Avropaya gəlmək istəyən çoxdur. Siz onlara nə demək istərdiz?

– Kim istəyir, gəlsin. Ancaq əllərində güclü sənədlər olmalıdır. Olmayanda şans sıfırın altına düşür. İnsanlar zülm çəkirlər. Hamı elə bilir ki, biz burada ağacdan pul dərib, yığırıq. Ancaq İsveçrədə stress çoxdur. Adamın psixologiyası pozulur. Daim gərginlik altında olursan. 16 yaşım olmasına baxmayaraq ailəmizin bir çox problemini həll etməyə çalışıram. Anamın psixologiyası pozulub. Hətta Mirsadığa da baxa bilmir.

– Almaniyanın müvafiq orqanları həkim arayışına baxmayaraq sizin ailəni zorla ölkədən çıxarıb. Bu səbəbdən də ciddi problemlər yaşamısız. Uşaq tələf olub, Mirsadığın xəstəliyi şiddətlənib. Buna görə məhkəməyə müraciət etmək haqqında düşünürsüzmü?

– Bu barədə düşünmüşük. Ancaq hələ qərar verməmişik. Hazırda əsas hədəfimiz odur ki, İsveçrədə oturum alaq və bu ölkədə qalaq. Biz bu ölkədə yaşamaq istəyirik. Görək axırı necə olacaq.

Son olaraq onu da deyim ki, bu ailənin İsveçrədən çıxarılması Mirsadığın ölümünə səbəb ola bilər. Ailənin iddialarına görə, belə ağır xəstəliyi olan birisinin Azərbaycanda müalicə olunması praktiki mümkün deyil. Kasıb bir ailə isə belə ağır xəstəyə gərəkən dava-dərmanı almaq gücündə deyil.

Müsahibə, Vacib

Nəşr edilib: 2020/04/19 12:24

Baxış:1503


XƏBƏR LENTİ

2021/11/29 17:35

2021/11/29 17:32

2021/11/29 17:30

2020/04/19 12:24

2021/11/29 16:46

2021/11/29 16:23

2021/11/29 16:15

2021/11/29 16:12

2021/11/29 15:42

2021/11/29 15:39

2021/11/29 15:34

2021/11/29 15:16

2021/11/29 15:10

2021/11/29 15:09

2021/11/29 15:07

2021/11/29 15:06

2021/11/29 15:05

2021/11/29 14:52

2021/11/29 14:47

2021/11/29 14:45

2021/11/29 14:42

2021/11/29 14:38

2021/11/29 14:36

2021/11/29 14:34

2021/11/29 14:34

2021/11/29 14:32

2021/11/29 14:30

2021/11/29 14:24

2021/11/29 14:24

2021/11/29 14:18

2021/11/29 14:18

2021/11/29 14:14

2021/11/29 14:13

2021/11/29 14:12

2021/11/29 14:10

2021/11/29 13:54

2021/11/29 13:49

2021/11/29 13:28

2021/11/29 13:15

2021/11/29 12:59

2021/11/29 12:58

2021/11/29 12:53

2021/11/29 12:53

2021/11/29 12:50

2021/11/29 12:49

2021/11/29 12:46

2021/11/29 12:45

2021/11/29 12:42

2021/11/29 12:35

2021/11/29 12:28

«Подожгут» ли мигранты Сувалкский коридор?

Ситуация на границе Беларуси с Литвой и Польшей остается труднопредсказуемой. Еще накануне СМИ гордо сообщали, что Ирак начал вывозить своих мигрантов из Беларуси. Теоретически это должно было бы означать разблокирование кризиса и снижение напряженности. Но на практике до «отбоя тревоги» еще слишком далеко. Накануне президент Беларуси Александр Лукашенко вновь обвинил власти Литвы, точнее, литовских «силовиков», в убийстве нелегальных мигрантов. Еще 27 ноября  в Государственном пограничном комитете (ГПК) Белоруссии заявили, что обнаружили тело избитого до смерти «нелегала», на следующий день — об обнаружении тела «избитого и истощенного мужчины неславянской внешности», а также следы его волочения к белорусской границе с территории Литвы. Теперь обвинения озвучил уже президент Лукашенко. Он рассказал о двух трупах, «подкинутых» за последние два дня на белорусскую границу, и заявил, что якобы литовские правоохранители помещают в спальный мешок мертвых или полуживых нелегалов, после чего подбрасывают их на белорусскую границу, где местные пограничники обнаруживают уже бездыханные тела. Правда, зачем литовцам понадобилось подбрасывать тела избитых мигрантов на территорию Беларуси, не пояснил. Зато известно другое. Как уже рассказывал Minval.az, «миграционный кризис» на границе Беларуси с Литвой и Польшей возник отнюдь не спонтанно. Еще несколькими месяцами ранее турфирмы, связанные с Минском, начали активно предлагать на рынках Сирии, Ирака и Турции, где скопилось предостаточно беженцев из Сирии и Ирака, туры в Беларусь с перспективой перехода границы в Польшу и Литву, а это уже «шенген». Стоил такой «тур», напомним, от 10 до 12 тысяч долларов. Причем мигрантов «организованно» привозили на границу, те устраивали шумные марши, пытались прорываться силой… Честно говоря, то, что происходит на границе Беларуси с Польшей и Литвой, оставляет стойкое ощущение дежавю. Нечто подобное имело место летом 2020 года на дагестанском участке границы Азербайджана и России. КПП на границе тогда были закрыты из-за пандемии коронавируса, большая часть граждан Азербайджана, находившихся в РФ, вернулись домой уже в первые недели, а летом настал черёд тех, кто рассчитывал переждать пандемию в России, но затем передумал и все же решил возвращаться. Через закрытые границы пропускали с учетом емкости карантинной системы — свои правила диктовал коронавирус. МИД Азербайджана выступал с разъяснениями, советовал регистрироваться на специальном сайте и приезжать к КПП к назначенному времени перехода. Но тут же нашлись те, кто советовал ждать прямо у границы. В результате у КПП в Дагестане возник стихийный лагерь, напряженность росла, стали появляться провокаторы, которые советовали «прорываться»,.. Сегодня уже понятно, что обстановку в Азербайджане накаляли намеренно — накануне вооруженных провокаций в Армении. В случае же с белорусской границей расчет другой. Оказавшись в «нерукопожатном» статусе после президентских выборов 2020 года, жесткого подавления протестов, «дела Протасевича» и т.д., Лукашенко остро нуждался в чем-то таком, что заставило бы европейских лидеров все же выйти с ним на прямой диалог. Где миграционный кризис представляется как раз «достойной темой». Беларусь в ближневосточную политику интегрирована, конечно, слабо, но вот Россия — очень даже. Навербовать тех же иракских курдов, пообещать им «шенген» и ждать, когда в Вильнюсе и Варшаве запаникуют — все это представлялось «делом техники». Кризис, однако, срежиссировать удалось, но вот решить с его помощью главную задачу и пробить дипломатическую блокаду — уже нет. Да, телефонный разговор Лукашенко с Меркель состоялся, но вот удалось ли Минску повысить свой статус на европейском политическом поле, превратить тему мигрантов в предмет торга и расширить переговорную повестку — вопрос открытый. Более того, теперь уже и в адрес Минска и Москвы зазвучали обвинения, что там искусственно создали кризис на границе, а нелегалов просто обманули, пообещав им «шенген», которого не было и быть не могло. Именно тогда РосСМИ вдруг заговорили о жестокости польских и литовских силовиков в отношении мигрантов. Вначале рассказывали про «пестициды в воде полицейских водометов». Теперь градус «страшилок» повысился до трупов избитых мигрантов. Но, похоже, эти «страшилки» были лишь прелюдией к главной теме. Где уже на первом месте не мигранты с белорусской стороны границы, а солдаты НАТО — с польской и литовской. Напомним: о том, что к белорусской границе стягиваются натовские силы, сообщила российская газета «Известия» со ссылкой на соцсети. Затем факт сосредоточения войск подтвердил и неназванный источник в минобороны РФ. А военный эксперт Вячеслав Шурыгин припечатал: «Предлог для наращивания военной группировки всегда найдется. Все всегда чем-то это оправдывают. Вопрос только, чем такие вещи заканчиваются. Современные противоречия, которые все более туго затягиваются в первую очередь между нами, США и Великобританией, все меньше находят возможности разрядки через какие-то переговоры». И вот на этом фоне Александр Лукашенко выступил с заявлением, которое может иметь совершенно неожиданное продолжение. Президент Беларуси приказал своей армии быть готовой к «агрессии» НАТО и даже пообещал «не остаться в стороне» в случае войны на Донбассе. Но в то же время заявил, что ответного сосредоточения войск не будет. А вот это уже серьезно. Особенно с учетом некоторых реалий. Эксперты уже вспомнили о Сувалкском коридоре. Это узкая полоска земли, где соприкасаются границы Польши и Литвы. С востока ее очерчивает граница с Беларусью, с запада — с российской Калининградской областью. Здесь, по мнению многих экспертов, самая уязвимая точка в «натовской» обороне стран Балтии. И именно здесь риск военной детонации особенно высок. Тем более теперь, когда президент Литвы Гитанас Науседа обратился к НАТО с призывом пересмотреть отношения с Беларусью. Он заявил на совместной пресс-конференции с генсеком НАТО Йенсом Столтенбергом, что белорусская армия все больше интегрируется с вооруженными силами России, после чего продолжил: "Это ставит перед НАТО новые задачи, и альянс должен соответствующим образом скорректировать свои планы, стратегию и тактику, чтобы быть готовым к ответу". В переводе: если прежде Лукашенко еще вёл свою политику и воздерживался от слишком открытой поддержки российских военных игр, прекрасно понимая, что рискует в этой ситуации прежде всего Беларусь, а уже потом Россия, то теперь свободы рук у него куда меньше. А вот рисков существенно больше. И, как показывает отказ Минска начать ответное стягивание своих войск к границе, власти Беларуси все же намерены «оставить дверь для переговоров» открытой.  Другой вопрос, захотят ли войти в нее потенциальные собеседники И если да, то с каким именно переговорным предложением. Нурани

Президент Ильхам Алиев: «Азербайджан сам восстановил свою территориальную целостность»

Саммит ОЭС в Ашхабаде завершён. И, как того и следовало ожидать, теперь уже очередь за экспертным сообществом: подвести и проанализировать его итоги. И вот тут даже самый беглый анализ не оставляет сомнений: главным действующим лицом саммита был именно президент Азербайджана Ильхам Алиев. Встреча ОЭС состоялась через год после победы в Карабахе, и это нашло свое отражение во многих аспектах. Президент Азербайджана Ильхам Алиев в своем выступлении подчеркнул: «Азербайджан сам восстановил свою территориальную целостность. Азербайджан сам обеспечил исполнение принятых в 1993 году Советом Безопасности ООН четырех резолюций, требующих незамедлительного, полного и безоговорочного вывода армянских вооруженных сил с оккупированных территорий Азербайджана». А это не только констатация, скажем так, нового военно-территориального баланса. Азербайджан сделал то, на что у международного сообщества, Минской группы и т.д. не хватило почти что 30 лет. Чем доказал еще и свою государственную зрелость. Эти новые реалии нашли отражение в итоговой декларации встречи. Участники саммита ОЭС поздравили народ Азербайджана с победой и восстановлением территориальной целостности, а еще призвали вкладывать инвестиции в проекты на освобожденных землях. Более того, в итоговой декларации не просто говорится о документах, подписанных лидерами Азербайджана, России и Армении, но и употребляется именно слово «коридор». А это уже прямая иллюстрация к словам президента Азербайджана: «На последнем Саммите Организации экономического сотрудничества я проинформировал моих коллег о Зангезурском коридоре. Сегодня могу сказать, что Зангезурский коридор становится реальностью. Эта новая транспортная инфраструктура станет важной частью коридоров Восток-Запад и Север-Юг. Уверен, что страны-члены ОЭС будут пользоваться данным коридором». Для Азербайджана это — законный политический успех, подтверждение статуса страны-победителя и еще один шаг по конвертации военного успеха в политические и дипломатические дивиденды. Для Армении — дипломатическая катастрофа. Среди стран, подписавших итоговую декларацию с поздравлениями в адрес Азербайджана — три государства, входящих вместе с Арменией в ОДКБ: Казахстан, Кыргызстан и Таджикистан. Еще один удар после Тюркского саммита, и еще одна демонстрация влияния и авторитета Азербайджана на том «поле», которое Армения как бы должна считать своим. Здесь огромное поле для комментирования. Понятно, что «идущий в ад ищет себе попутчика», и политическая верхушка Армении регулярно это подтверждает. Только вот членство в ОДКБ не отменяет национальных интересов. Особенно теперь, когда Азербайджан обезопасил свои транспортные коммуникации и открывает Зангезурский коридор. Что вместе с транскаспийской паромной переправой и новым торговым портом на Каспии предоставляет странам Центральной Азии возможность удобного и прямого выхода в Турцию и на рынок Средиземноморья. И самое главное, никто не отменял ни признанных границ, ни международное право. Словом, неудивительно, что в Нур-Султане, Бишкеке, Душанбе делают ставку на Азербайджан. Более того, подписал итоговую декларацию и Иран, на который в Армении тоже возлагалось столько надежд. Впрочем, об Иране следует сказать особо. Как и планировалось, на полях саммита прошла встреча президентов Азербайджана и ИРИ Ильхама Алиева и Эбрахима Раиси. Которая обозначила новый, позитивный тренд в развитии отношений Азербайджана и ИРИ, совместное использование Зангезурского коридора и т.д. Более того, настоящей региональной сенсацией стало достижение трехсторонних договорённостей между Баку, Ашхабадом и Тегераном о своповых поставках туркменского газа через Иран в Азербайджан и далее уже по азербайджанскому Южному газовому коридору. Все три страны теперь участвуют в масштабном, долгосрочном и взаимовыгодном проекте, что многократно снижает вероятность конфликтов между ними. Более того, Ашхабад получил то, чего у него не было с момента распада СССР — выход на европейский рынок без посредничества российского «Газпрома». Что особенно примечательно сегодня, на фоне бушующего в Европе газового кризиса. Так что Азербайджану будет что представить на скором саммите ЕС и «Восточного партнерства». И это далеко не полный перечень тех итогов победы Азербайджана в Карабахе и связанных с ней региональных подвижек на поле только одной встречи в верхах. Не говоря о том, что очерченные на саммите ОЭС тренды только начинают раскрываться. Президент Азербайджана вновь продемонстрировал «мастер-класс» в большой дипломатии, и его результаты определяют «дипломатическую погоду» на огромном пространстве. Нурани

Сочинская встреча, геополитические «сюрпризы» и дилемма «Экспресс-газеты». И не только

Есть старое, но оттого не менее актуальное правило: лучше иметь умного врага, чем глупого союзника. Как и то, что от союзника прежде всего требуется верность. А еще, скажем так, предсказуемое поведение. И вот понимание этих простых политических истин как минимум позволяет пролить свет на некоторые «закулисные» стороны сочинской встречи. Здесь, пожалуй, следует немного изменить масштаб картинки. И сравнить отношения Кремля с Баку и Ереваном. Казалось бы, здесь все понятно. Азербайджан воздерживается от участия в интеграционных проектах, входит в Движение Неприсоединения, проводит действительно независимую внешнюю политику, поставляет нефть и газ на европейский рынок по независимым экспортным трубопроводам и ещё активно развивает сотрудничество с натовской Турцией. А Армения— исторический союзник России, ее даже называют «форпостом» Кремля, страна, входящая в ЕАЭС и ОДКБ. Но не все так просто. В самом деле, Азербайджан не просто выстроил с Россией конструктивными по-настоящему добрососедские отношения на основе взаимного доверия и уважения, которые теперь вышли на уровень стратегического партнёрства. Самое главное, что это отношения предсказуемые, стабильные и, если можно так выразиться, честные. Да, Азербайджан не участвует в интеграционных проектах, но и воздерживается от заведомо антироссийских авантюр и попыток срывать аплодисменты Запада за счёт демонстративных антироссийских шагов. Президент Азербайджана Ильхам Алиев выстроил успешное партнёрство и с Турцией, и с Россией, что позволило создать в регионе новый баланс сил. А Армения? Напомним: именно Ереван сорвал намечавшуюся на 9 ноября трехстороннюю встречу. Более того, «в пику» Москве Пашинян умоляет Евросоюз организовать своё посредничество, и в результате намечается встреча на полях саммита ЕС-«Восточное партнёрство». Это откровенная дипломатическая «подножка» Москве и посредничеству Путина — то, что на азербайджанском языке именуется "hörmətsizlik" и "saymamazlıq". Более того, Никол Пашинян готовится принять участие в организованном Джо Байденом «Саммите демократии». По мнению многих экспертов, этот саммит — попытка США сколотить этакую широкую коалицию против России и Китая. Армения— единственная страна, входящая в ЕАЭС и ОДКБ, которую туда пригласили. А в Ереване это приглашение с восторгом и подобострастием приняли. Что, во-первых, вряд ли осталось без внимания Москвы. А во-вторых, дает исчерпывающую информацию к размышлению о «верности» России как союзника. И, конечно же, свою роль сыграли и антироссийские митинги в Ереване. Здесь с любопытным комментарием выступила «Экспресс-газета». Та самая, которая не однажды публиковала топорные и примитивные фейки в адрес Азербайджана. Но на сей раз в статье под заголовком «Как Пашинян угробит Армению» газета рассказывает о тех самых антироссийских митингах в Ереване, когда «достаточно плотная колонна местных молодых парней» выкрикивала нецензурные «кричалки» в адрес Владимира Путина, а «один из их вожаков с трибуны орал: «Прощай, немытая Россия!»». Как продолжает издание», «после этого безумия азербайджанцы, не будь дураки, захватили опорные пункты армян на линии соприкосновения. Отняли у ара джанов оружие и заставили извиняться на телефоны», «премьер Пашинян, не разбираясь, что к чему, уволил министра обороны. И обратился к Москве с официальной просьбой защитить Армению от наглых парней из Баку». После чего замечает: «Российскому руководству не позавидуешь. С одной стороны - очень близкий нам народ, союзники ОДКБ. И на него нападают ближайшие союзники Турции - страны НАТО. Но с другой - почему простые парни из Ярославля или Рязани должны жертвовать собой ради спасения Пашиняна и его людей, которые устраивают дебоши на улицах Еревана?» Вопрос, в общем-то, риторический. Нурани