Nüvə silahı başlıqlarında istifadə edilən dünyanın ən bahalı ikinci elementi – Kalifornium

Türkiyənin Ankara şəhərində terrorçulara qarşı həyata keçirilən əməliyyatda külli miqdarda Kalifornium maddəsi ələ keçirilib. Bir qramı 4 milyon dollar olan və dünyanın ən bahalı ikinci maddəsi Kalifornium nədir? Hansı məqsədlərlə istifadə edilir?

Nüvə silahı başlıqlarında və atom enerjisi stansiyalarında istifadə edilən bu maddə yalnızca ABŞ-da və Rusiyada istehsal edilir. Həmçinin Kalifornium neytron mənbəyi kimi neft quyularında rütubətin ölçülməsində, qızıl və ya gümüş axtarışlarında istifadə edilir.

Kalifornium metal tərkibli kimyəvi elementi 1950-ci ildə Kaliforniya Universitetinin laboratiyasında heliyum ionlarının bombardman edilməsi ilə əldə edilib.

Kalifornium yer üzərində yayılmayan elementdir. Yalnız təbiətdə bir çox nüvə sintezlərinin baş verməsi səbəbindən, uran filizlərində kaliforniumun bir neçə dəqiqə var olması ehtimalı mövcuddur. Mineral araşdırmalar və tibbi müalicə zamanı kalifornium istifadə edən qurumların yaxınlığında kiçik miqdarda kaliforniuma rast gəlinə bilər.

 Skeletdə toplanan kalifornium radiasiya yayaraq qırmızı qan hüceyrələrinin sintezində çətinlik yaradır.

Kalifornium bədənə az miqdarda olsa da,yemək və içkilərdən, həmçinin kalifornium yayılmış havadan tənəffüs yolu ilə daxil ola bilər.Bədənə daxil olandan sonra, yalnız 0,05% qana qarışır. Skelet və qaraciyərdə toplanan kaliforniumun yarı miqdarı sümüküstlüyündə yığılır.

Sümüklərdə və qaraciyərdə yığılan kalifornium xərçəng xəstəliyinə səbəb ola bilər.

“Populer Science” jurnalının 1961 tarixli nəşində yer alan “Facts and Fallacies of World War III” məqaləsində Kaliforniumun nə qədər təhlükəli olduğu göstərilir: “kalifornium atom bombasının bir tapanca gülləsi qədər olması kifayətdir. Bu maddə ilə təmas zamanı 10 ton TNT gücündə partlayış törədən güllələr atan tapancalar yarada bilərsiniz.”

Dəniz

Minval.info