Şuşa Bəyannaməsinin TAM MƏTNİ

“Report” “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi”nin tam mətnini təqdim edir:

Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Azərbaycanın və bütövlükdə Türk dünyasının qədim mədəniyyət beşiyi olan Şuşa şəhərində görüşünün tarixi əhəmiyyətini vurğulayaraq,

İki dost və qardaş ölkə arasında imzalanmış bütün beynəlxalq sənədlərə, bununla əlaqədar 13 oktyabr 1921-ci il tarixli Qars müqaviləsinə sadiq olduqlarını bir daha təsdiq edərək,

9 fevral 1994-cü il tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında dostluq və hərtərəfli əməkdaşlığın inkişafı barədə Müqavilə”ni və “Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında Protokol”u, eləcə də 16 avqust 2010-cu il tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında strateji tərəfdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında Müqavilə”ni rəhbər tutaraq,

İki ölkə və onun xalqları arasındakı dostluq və qardaşlıqdan çıxış edərək Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni, müttəfiqlik səviyyəsinə qaldırılmasının iki ölkə və onların xalqlarının maraq və mənafelərinə xidmət etdiyini vurğulayaraq,

Ümumi maraqların qorunmasında hər iki ölkənin siyasi, iqtisadi, müdafiə, mədəni, humanitar, səhiyyə, təhsil, sosial, gənclər və idman sahələrindəki imkan və potensiallarının birləşdirilməsinin mühüm əhəmiyyətini dərk edərək,

Beynəlxalq hüququn prinsip və normalarına, o cümlədən də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə uyğun olaraq qlobal və regional sülh, sabitlik və təhlükəsizliyin təmin edilməsində birgə səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq,

Müştərək maraq kəsb edən regional və beynəlxalq strateji məsələlərdə fəaliyyətlərin qarşılıqlı şəkildə əlaqələndirilməsinin zəruriliyini ifadə edərək,

Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikasının müstəqilliyi, suverenliyi, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığı kimi milli maraqlara söykənən məsələlərdə ikitərəfli və çoxtərəfli formatlarda həmrəylik və qarşılıqlı yardım prinsiplərindən çıxış edərək,

Türk dünyasının davamlı inkişafına yönəlmiş qarşılıqlı fəaliyyətlərin regional və beynəlxalq müstəvilərdə irəli aparılmasında səyləri birləşdirərək,

Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün və Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin müdrikcəsinə söylədikləri “Azərbaycanın sevinci bizim sevincimiz, kədəri bizim kədərimizdir” və “Bir millət, iki dövlət” ifadələrinin xalqlarımızın milli-mənəvi sərvəti kimi dəyərləndirildiyini xüsusi vurğulayaraq,

Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasındakı ikitərəfli münasibətlərin daha da genişləndirilməsi və dərinləşdirilməsi perspektivlərini hərtərəfli nəzərdən keçirərək,

bəyan edirlər:

Tərəflər iki dost və qardaş ölkə arasında strateji səviyyədə inkişaf edən münasibətlərin durumundan məmnunluq ifadə edərək siyasi dialoqun bütün səviyyələrdə davam etdirilməsinin və qarşılıqlı yüksək səviyyəli səfərlərin əhəmiyyətini qeyd edirlər.

Tərəflər fəxarət hissi ilə bildirirlər ki, Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsi ərzində qələbə qazanaraq Ermənistanın 30 ildən bəri davam edən təcavüzkar siyasətinə son qoydu, torpaqlarını işğaldan azad etdi, tarixi ədalətin zəfər çalmasını və beynəlxalq hüququn bərpa olunmasını təmin etdi.

Azərbaycan Ermənistanın 30 illik təcavüzünə son qoyulmasında, işğal olunmuş torpaqların azad olunmasında, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində Türkiyə Respublikasının mənəvi-siyasi dəstəyini yüksək qiymətləndirir. Tərəflər Qafqaz regionunda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası, eləcə də region dövlətləri arasında münasibətlərin normallaşdırılması və uzunmüddətli sülhün təmin edilməsi istiqamətində səylərini davam etdirəcəklər. Bu kontekstdə Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasının xüsusi coğrafi vəziyyəti nəzərə alınacaqdır.

Tərəflər Türkiyənin Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində Türkiyə-Rusiya Birgə Mərkəzinin fəaliyyətinə verdiyi töhfənin regiondakı sülhün, sabitliyin və rifahın təmin edilməsində mühüm rol oynadığını vurğulayırlar.

Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası müstəqillik, suverenlik, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığı, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmamaq prinsiplərini rəhbər tutaraq müttəfiqlik münasibətlərinin qurulmasının siyasi və hüquqi mexanizmlərini müəyyən edirlər.

Tərəflər xarici siyasət sahəsində əlaqələndirmənin və müntəzəm ikitərəfli siyasi məsləhətləşmələrin həyata keçirilməsinin vacibliyini qeyd edirlər və bu istiqamətdə Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurası çərçivəsində fəaliyyətlərin əhəmiyyətini vurğulayırlar.

Tərəflər öz milli maraq və mənafelərini müdafiə və təmin etməyə yönəlmiş müstəqil xarici siyasət həyata keçirirlər. Tərəflər regional və beynəlxalq miqyasda sabitlik və rifah vasitəsilə sülh, dostluq və mehriban qonşuluğa əsaslanan beynəlxalq münasibətlərin inkişaf etdirilməsi, eləcə də münaqişələrin və regional və qlobal təhlükəsizlik və sabitlik məsələlərinin həlli istiqamətində birgə səylər göstərirlər.

Tərəflər aktual xarakter kəsb edən, qarşılıqlı maraq doğuran beynəlxalq məsələlər üzrə həmrəylik və qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirərək yaxın və ya üst-üstə düşən mövqedən çıxış etməklə ikitərəfli əməkdaşlığı dərinləşdirəcəklər və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, ATƏT, Avropa Şurası, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı daxil olmaqla beynəlxalq və regional təşkilatlar çərçivəsində bir-birinə qarşılıqlı dəstək göstərəcəklər.

Tərəflərdən hər hansı birinin fikrincə, onun müstəqilliyinə, suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına və ya təhlükəsizliyinə qarşı üçüncü dövlət və ya dövlətlər tərəfindən təhdid və ya təcavüz edildiyi təqdirdə, Tərəflər birgə məsləhətləşmələr aparacaq və bu təhdid və ya təcavüzün aradan qaldırılması məqsədilə BMT Nizamnaməsinin məqsəd və prinsiplərinə müvafiq təşəbbüs həyata keçirəcək, bir-birinə BMT Nizamnaməsinə uyğun zəruri yardım göstərəcəklər. Bu yardımın həcmi və forması təxirə salınmadan keçirilən müzakirələr yolu ilə müəyyən edilərək birgə tədbirlər görülməsi üçün müdafiə ehtiyaclarının ödənilməsinə qərar veriləcək və Silahlı Qüvvələrin güc və idarəetmə strukturlarının əlaqələndirilmiş fəaliyyəti təşkil olunacaqdır.

Tərəflərin Təhlükəsizlik Şuralarının milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müntəzəm olaraq birgə iclasları keçiriləcəkdir və bu iclaslarda milli mənafe, Tərəflərin maraqlarına toxunan regional və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi həyata keçiriləcəkdir.

Tərəflər iki qardaş ölkənin silahlı qüvvələrinin müasir tələblərə uyğun olaraq yenidən formalaşdırılması və modernləşdirilməsi istiqamətində birgə səy göstərməyə davam edəcəklər.

Tərəflər minalanmış ərazilərin təmizlənməsi əsas götürülməklə Ermənistan işğalından azad edilmiş rayonlarda həyatın normallaşdırılması istiqamətində fəaliyyətləri dəstəkləyəcəklər.

Tərəflər müdafiə qabiliyyətlərinin və hərbi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə yönələn şəxsi heyət mübadiləsini, birgə təhsil və təlimlərin keçirilməsini, iki ölkənin silahlı qüvvələrinin birlikdə fəaliyyət qabiliyyətinin artırılmasını, müasir texnologiyalara əsaslanan silah və sursatların idarə olunmasında sıx əməkdaşlığı və bu məqsədlə səlahiyyətli struktur və qurumların əlaqəli fəaliyyətinin təmin edilməsini təşviq edəcəklər. Azərbaycan və Türkiyə digər dost dövlətlərin orduları ilə birlikdə hərbi təlimlərin keçirilməsini dəstəkləyəcəklər.

Tərəflər milli və beynəlxalq öhdəliklərini nəzərə almaqla dəniz, hava və kosmos sahələrində qarşılıqlı texnologiya mübadiləsini həyata keçirərək müştərək qabiliyyətlərin inkişaf etdirilməsi məqsədilə birgə layihələrin yerinə yetirilməsini təşviq edəcək və qarşılıqlı müdafiə sənayesi texnologiyalarının inkişaf etdirilməsinə müsbət töhfə verəcəklər, sahib olduqları silah və sursatla təchiz edəcək, onların istehsal texnologiyalarını qarşılıqlı şəkildə təşviq edəcək və hazırda onların ölkələrində mövcud olmayan istehsal sahələrinin yaradılmasını, birgə tədqiqat və istehsalat işlərinin həyata keçirilməsini, iki ölkənin müdafiə sənayesi qurumlarının texnologiyalar, hərbi təyinatlı məhsullar və xidmətlər sahəsində daxili və beynəlxalq bazarlarda əməkdaşlıq etməsini dəstəkləyəcəklər.

Tərəflər bildirirlər ki, iki dövlət arasında inkişaf etdirilən və onların milli maraqlarına cavab verən hərbi-siyasi əməkdaşlıq üçüncü dövlətlərə qarşı yönəlməmişdir.

Tərəflər kiber təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar və bu sahədə birgə elmi tədqiqat işləri, mütəxəssis hazırlığı həyata keçirəcək, qarşılıqlı texniki əməkdaşlığı təşviq edəcəklər.

Tərəflər ticarət-iqtisadi münasibətlərdə milli iqtisadiyyatlarının və ixracın şaxələndirilməsi, eləcə də perspektiv sahələrdə birgə istehsalın qurulması, investisiya əməkdaşlığının qarşılıqlı faydalı inkişafı üçün daha əlverişli şəraitin inkişaf etdirilməsi istiqamətində səylərini artıracaqlar. Bu xüsusda Azərbaycan və Türkiyə malların sərbəst hərəkətinin təşkili mexanizmlərinin yaradılması istiqamətində tədbirlər görəcəklər.

Tərəflər regionun və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən, təbii qaz mənbə və marşrut saxələndirilməsini təmin edən strateji Cənub Qaz Dəhlizinin həyata keçirilməsində Türkiyə və Azərbaycanın qabaqcıl rolunu vurğulayırlar. Tərəflər Cənub Qaz Dəhlizinin səmərəli şəkildə istifadə olunmasına və daha da inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş səyləri əlaqələndirilmiş şəkildə davam etdirəcəklər. Tərəflər, həmçinin qlobal enerji sektorundakı prosesləri nəzərə alaraq regionun enerji təchizatı təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi üçün elektrik sahəsində də regional əməkdaşlığa töhfə verəcək səylərin artırılaraq davam etdirilməsi üzrə niyyətlərini ifadə edirlər.

Tərəflər iki ölkənin ərazisindən keçən Şərq-Qərb/Orta beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin rəqabət qabiliyyətinin artırılması məqsədilə qarşılıqlı əməkdaşlığı möhkəmləndirəcəklər. Azərbaycan və Türkiyə intellektual nəqliyyat sistemləri texnologiyalarından istifadə etməklə beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin Azərbaycan-Türkiyə hissələrində tranzit-nəqliyyat potensialını daha da inkişaf etdirəcəklər.

Tərəflər Azərbaycan və Türkiyəni birləşdirən Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları ilə Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında dəhlizin (Zəngəzur dəhlizi) açılmasının və həmin dəhlizin davamı kimi Naxçıvan-Qars dəmir yolunun tikintisinin iki ölkə arasında nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin intensivləşməsinə mühüm töhfə verəcəyini qeyd edirlər.

Tərəflər Türkiyə ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin mövcud səviyyəsinin ümumi regional və beynəlxalq sülh və rifaha töhfə verdiyini, əlaqələrin sadəcə iki ölkəyə deyil, eyni zamanda, regiona sülh və rifah gətirərək başda region ölkələri olmaqla beynəlxalq birliyin sabitlik, sülh və maraqlarına xidmət edəcəyini vurğulayırlar.

Tərəflər regional və beynəlxalq sabitliyə və təhlükəsizliyə mənfi təsir edən müxtəlif təhdid və çağırışlara, xüsusilə terrorçuluğa, onun bütün forma və təzahürlərinə, maliyyələşdirilməsinə, həmçinin kütləvi qırğın silahlarının yayılmasına, mütəşəkkil cinayətkarlığa, çirkli pulların yuyulmasına, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə, insan alverinə, qanunsuz miqrasiyaya qarşı mübarizə sahəsində birgə səylərini və əməkdaşlıqlarını genişləndirəcək və dərinləşdirəcəklər.

Azərbaycan Respublikası Türkiyə Respublikasının suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, sərhədlərinin toxunulmazlığına, sabitliyinə və təhlükəsizliyinə qarşı yönəlmiş bütün fəaliyyətləri, o cümlədən terrorçuluğun bütün forma və təzahürlərini pisləyir və Türkiyə Respublikasının terrorçuluğa qarşı apardığı mübarizəni qətiyyətlə dəstəkləyir.

Tərəflər müxtəlif ölkələrdə yaşayan Azərbaycan və türk diasporları arasında əməkdaşlığın daha sıx inkişaf etdirilməsi, onların məruz qaldıqları ümumi problemlər qarşısında birlikdə addımlar atılması və ardıcıl həmrəylik göstərilməsi məqsədilə səylərini birləşdirəcəklər.

Tərəflər ölkələrinin təqdim edilməsi və milli mənafelərinin qorunmasına dair tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında diasporal fəaliyyətin əlaqələndirilməsini və qarşılıqlı dəstəyi təşviq edəcəklər.

Tərəflər Ermənistanın Türkiyəyə qarşı əsassız iddialarının, tarixin təhrif olunması və tarixi faktların təhrif olunmaqla siyasiləşdirilməsi cəhdlərinin regionda sülhə və sabitliyə ziyan vurduğunu vurğulayaraq bu kontekstdə 1915-ci il hadisələri ilə bağlı olaraq öz arxivlərini açan Türkiyənin Ermənistandakı və digər ölkələrdəki arxivlərin açılması və bu mövzuda tarixçilər tərəfindən araşdırmaların aparılmasına yönəlmiş səylərini qətiyyətlə dəstəkləyirlər.

Tərəflər 10 dekabr 2020-ci il tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında media sahəsində strateji əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu”na uyğun olaraq Azərbaycan-Türkiyə Media Platformasının imkanları nəzərə alınmaqla, iki ölkənin aidiyyəti qurumları arasında informasiya, kommunikasiya və ictimai diplomatiya sahələrində əməkdaşlığı daha da gücləndirəcəklər və bu çərçivədə xarici işlər nazirlikləri arasında davamlı olaraq informasiya üzrə sıx məsləhətləşmələr və mübadilələr həyata keçiriləcəkdir.

Tərəflər parlamentlərarası əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsini və bu istiqamətdə qarşılıqlı fəaliyyətin artırılmasını təşviq edirlər.

Tərəflər hər iki xalqın müştərək dəyərlərinin ümdə təzahürlərinə lazımi ictimai dəstəyin göstərilməsini təmin edəcək, tarixi və mədəni irslərinin qorunması üçün birgə fəaliyyət həyata keçirəcəklər.

Tərəflər Türk dünyasının birlik və rifahına xidmət edəcək milli və beynəlxalq səylərin artırılmasına diqqət çəkdilər.

Tərəflər Türk mədəni irsinin beynəlxalq səviyyədə təbliğ və təşviq edilməsi sahəsində birgə əməkdaşlığı gücləndirəcəklər.

Tərəflər Türk həmrəyliyinin daha da möhkəmləndirilməsi məqsədilə Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası, Türk Akademiyası, Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu, TÜRKSOY və Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyası çərçivəsində həyata keçirilən fəaliyyətlərə təkan verəcəklər.

Tərəflər bir Tərəfin vətəndaşlarının digər Tərəfin ərazisinə şəxsiyyət vəsiqəsi ilə səyahət etmələri haqqında əldə edilən razılaşmadan məmnunluq ifadə edirlər və həmin razılaşmanın xalqlarımız arasında yaxınlıq və insanlar arasında əlaqələr baxımından müstəsna əhəmiyyətini qeyd edərək, bir Tərəfin vətəndaşlarının digər Tərəfin ərazisində yaşamaq hüququ əldə etmələrini qarşılılıq prinsipinə uyğun olaraq asanlaşdırmaq üçün müvafiq tədbirlər görülməsini təqdir edirlər.

Tərəflər lazımi dövlət dəstəyini təmin edərək xalqları arasında müştərək dəyərlərə söykənən sıx əlaqələri humanitar, sosial müdafiə, elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, gənclər və idman sahələrində daha da inkişaf etdirəcək və dərinləşdirəcəklər. Bu məqsədlə iki ölkənin aidiyyəti qurumları tərəfindən birgə davamlı fəaliyyətlər həyata keçiriləcəkdir.

Bu Bəyannamə Şuşa şəhərində 15 iyun 2021-ci il tarixində, Azərbaycan və türk dillərində olmaqla iki əsl nüsxədə imzalanmışdır, bütün mətnlər bərabər autentikdir.

Bəyannaməni imzalayıblar:

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan

Gündəm, Vacib

Nəşr edilib: 2021/06/16 12:26

Baxış:266


XƏBƏR LENTİ

2021/07/22 16:56

2021/07/22 16:09

2021/07/22 15:57

2021/06/16 12:26

2021/07/22 15:38

2021/07/22 15:16

2021/07/22 15:13

2021/07/22 15:09

2021/07/22 15:03

2021/07/22 14:54

2021/07/22 14:53

2021/07/22 14:44

2021/07/22 13:24

2021/07/22 12:57

2021/07/22 12:52

2021/07/22 12:45

2021/07/22 12:36

2021/07/22 12:08

2021/07/22 11:22

2021/07/21 18:45

2021/07/21 13:25

2021/07/16 15:53

2021/07/16 14:40

2021/07/16 14:20

2021/07/16 12:50

2021/07/16 12:48

2021/07/16 12:46

2021/07/16 12:45

2021/07/16 12:40

2021/07/16 12:37

2021/07/16 12:36

2021/07/16 12:34

2021/07/16 12:26

2021/07/16 12:21

2021/07/16 12:19

2021/07/15 14:32

2021/07/15 14:30

2021/07/15 14:18

2021/07/15 14:15

2021/07/15 14:13

2021/07/15 14:07

2021/07/15 14:03

2021/07/15 14:02

2021/07/15 13:58

2021/07/15 13:52

2021/07/15 13:46

2021/07/15 13:45

2021/07/15 13:44

2021/07/15 13:43

2021/07/15 13:41

Пашинян выбирает армянскую защиту

Стремление к богатству, охватывающее людей и целые народы, приводит к обратному результату – разложению и гибели. Этому умозаключению около трехсот лет, и к нему после продолжительных наблюдений общественных, политических и социальных процессов пришел Джамбатист Вико. Великий итальянский философ, мастерски изучивший природу человеческих действий и вещей, стал основоположником теории цикличности. Его любимой фразой было «все повторяется из раза в раз, если люди не в состоянии правильно оценить свою роль в развитии». За выводом ученого стоит непреходящий смысл, служащий уроком и для нынешних поколений. Он полностью отображает горестную одиссею сегодняшних армян, которые напрочь отвергают эмпирический ход истории. Исполняющий обязанности премьера Армении Никол Пашинян после победы на выборах снова в ударе, и его ставка делается на огульные обвинения Азербайджана, который-де вторгается на суверенную территорию его страны. Если полагаться на позицию армянского политика, то Баку грешит противоречивостью своих заявлений и действий. Армения, всколыхнувшая регион в конце 90-х и спровоцировавшая пожар многолетней кровопролитной войны до сих пор продолжает делать из себя жертву. Цель - привлечь симпатии внешних сил и заработать на этом. Отводя от себя вину, армянский премьер без устали делает одно заявление за другим, пытаясь выглядеть обладателем здравого рассудка. Получается, что его добрая воля натыкается на твердыню «азербайджанской деструктивности». После громкого предложения о так называемом зеркальном отводе войск премьер выводит контуры собственной безгрешности, полагаясь на покровительство российских пограничников и международных наблюдателей. Из этого получается, что наблюдающиеся в последние дни пограничные перестрелки и инциденты не имеют отношения к армянским силам, а являются следствием безответственности азербайджанской стороны. Армянские лидеры традиционно перекладывали ответственность за дестабилизацию на Азербайджан, который, будто не они, а их соседи шли против мира, демаркации границ и общей стабилизации. Но что происходит в действительности? Для поиска ответа достаточно вникнуть в структуру аргументов армянского премьера, который аккуратно обходит обязательства, вытекающие из положений трехстороннего заявления от 10 ноября 2020 года. В расфуфыренном жалобном контексте невозможно не обратить внимания на то, как армянский руководитель ориентируется на заявление сопредседателей Минской группы ОБСЕ от 13 апреля, а также на позицию некоторых сил, что «после 12 мая обнажили видения и оценки». Здесь речь о резолюции Европарламента, которая как раз-таки не коррелируется с особенностями установившихся поствоенных реалий. Но не в этом колкая завязка, а в том, как Никол Пашинян ставит с ног на голову подход официального Баку в деле установления прочного мира. Оказывается, не Армения идет на поводу своих территориальных амбиций, а Азербайджан грешит географической булимией, не Ереван выставляет безосновательные требования перед соседями о необходимости «возвращения исконно армянских территорий», а Баку ссорится с соседями, хотя известно, что Азербайджан не имеет территориальных притязаний даже к Армении. Утверждение о том, что Азербайджан представляет угрозу не только безопасности Армении, но и региону в целом, - это наглая и не подтвержденная фактами демагогия, с помощью которой виновник дестабилизации выстраивает линию ассиметричной защиты. Война шла на территории Азербайджана, который понес ощутимые издержки, но Ереван пытается себя обелить, играя в безгрешность. Открывшийся в Баку парк военных трофеев стал костью в горле тех, кто не смирился с поражением в 44-дневной войне. Наглядная экспозиция досаждает всем, кто бредит реваншем, старается вдохнуть спасительную струю в агонирующий сепаратизм. Азербайджан привел в чувство всех, кто был полон решимости застолбить за милитаристской Арменией стратегическое преимущество, видел в ней центральное звено региональной действительности. Сила, мощь Азербайджана не нуждаются в оправдании. Страна более тридцати лет пыталась убедить агрессора в безальтернативности мирного процесса. Вышли все сроки, и Баку, приняв единственно верное решение, разом решил проблематику региона. Парк военных трофеев - это напоминание о том, чего делать нельзя, о том, что зло должно быть наказуемо, и ему нельзя давать шансов на разгул. Будучи приверженцем мира и стабильности, Баку сокрушил армию агрессора, преподав ему урок на оставшиеся времена. Говоря словами азербайджанского президента Ильхама Алиева, сегодня негоже сворачивать вспять, руководствоваться мертворожденными идеями и заявлениями нерадивых сопредседателей МГ, превратившихся в жалких просителей. Так называемый «статус Карабаха», опять же по Ильхаму Алиеву, полетел к чертям, и ему никогда не стать профилирующим элементом в поствоенной стабилизации. Лучшее, что может сделать Никол Пашинян, так это на все времена забыть о нем. Исполняющий функции премьера политик важно заявляет, мол, «готов приступить к работам по демаркации и делимитации границ, если будут выполнены соответствующие условия». Но горемычный деятель забывает, что условия диктует победитель, а проигравшему остается роль ведомой стороны. Поддержать атмосферу доверия и сотрудничества в регионе Ереван не только может, но и обязан, и для этого есть идеальный исторический опыт. Армянский военный террор и гангстеризм не впервой потерпел сокрушительное поражение. А все в силу слепоты, неумения извлекать выводы из прошлого, о чем предупреждал Джамбатист Вико, который, кстати, добровольно расстался с семейными реликвиями ради большой науки. Ему претило стремление к наживе, он работал ради идей, которые и сегодня наставляют на путь истины. Философ избежал морального разложения и гибели, ибо был благочестив и справедлив. Чем не пример для тех, кто не справляется с преступной алчностью?! Тофик Аббасов, аналитик  

Владимир Путин повторяет ошибку Никола Пашиняна

Статья президента РФ Владимира Путина «Об историческом единстве русских и украинцев» на стадии «задумки», возможно, и представлялась кому-то смелым и результативным «пиар-ходом». Но на выходе этот пространный текст превратился в еще одно доказательство, что Россия на украинском треке попала в ситуацию «цугцванга», где каждый последующий ход лишь ухудшает позицию. Можно, конечно, с изрядной долей иронии спросить: если русские и украинцы — это один народ, то почему на том же сайте вывешен и перевод статьи Путина на украинский язык? То, что немцы и австрийцы — разные народы, никто не сомневается, но вот «австрийского языка» при этом нет в природе. А украинский есть. Точно так же можно по пунктам разбирать весь пространный экскурс в историю и методично указывать, где президент РФ, скажем так, погрешил против истины. Напоминать, к примеру, что ОУН-УПА воевали против гитлеровцев, а вовсе не были их «пособниками», как уверяет президент России, а Степан Бандера сидел в концлагере. Или интересоваться, каким образом вооруженные захваты административных зданий на Донбассе, начавшиеся еще в апреле 2014 года, могли стать «ответом» на пожар в одесском Доме профсоюзов 2 мая, и как быть с тем, что противостояние в Одессе спровоцировали как раз пророссийские элементы. Или поинтересоваться, почему это называть украинцев «малороссами» корректно, а вот россиян »московитами» — уже нет. И, наконец, озвучить совсем уж крамольный вопрос: почему бы не предоставить самим украинцам решать, кого им считать братьями? И самое главное, как президент РФ представляет себе «торжество братских чувств» на фоне продолжающейся оккупации Крыма и пусть вялотекущей, но все же реальной войны на Донбассе? Можно, наконец, констатировать, что Владимир Путин в своей статье по сути повторяет ошибку Никола Пашиняна: во всем объемистом тексте, который, по задумке, должен едва ли не до слез растрогать украинскую аудиторию, нет главного —четкой позиции, как именно Москва намерена строить отношения с Киевом. По понятной, в общем-то, причине: «Мы оставим Крым, заберём еще Донбасс, а ваша внешняя политика будет строиться по принципу «шаг влево, шаг вправо считается побег, стреляю без предупреждения!»» — не та платформа, которую можно без опасений разместить на сайте Kremlin.ru. Куда важнее другое. В пространной статье серьезного внимания заслуживает вот этот пассаж президента РФ: «Хотите создать собственное государство? Пожалуйста! Но на каких условиях? Напомню здесь оценку, которую дал один из самых ярких политических деятелей новой России, первый мэр Санкт-Петербурга А. Собчак. Как высокопрофессиональный юрист он считал, что любое решение должно быть легитимно, и потому в 1992 году высказал следующее мнение: республики – учредители Союза, после того как они сами же аннулировали Договор 1922 года, должны вернуться в те границы, в которых они вступили в состав Союза. Все же остальные территориальные приобретения – это предмет для обсуждения, переговоров, потому что аннулировано основание. Другими словами – уходите с тем, с чем пришли». А вот тут нужны подробности. Во-первых, высказывать нечто подобное можно было в 1990-1991 году, но не теперь, когда после распада СССР прошло уже три десятка лет, и новые независимые государства признаны мировым сообществом в своих постсоветских границах. Во-вторых, в случае с Украиной России придётся не «легитимизировать» аннексию Крыма, а прощаться с Кубанью, входившей в состав Украинской Народной Республики. А в-третьих, и «в-главных», если уж Россия на официальном уровне избрала принцип «уходите с тем, с чем пришли», то не следовало ли Москве для начала поставить вопрос о возвращении Азербайджану и Грузии территорий, которые в годы существования СССР были подарены Армении? В случае с Азербайджаном это Зангезур и побережье озёра Гейча, в случае с Грузией — земли Лори. Может, российским пограничникам просто встать по линии старой границы и объявить «форпосту», что выходить из СССР Армении следовало с теми территориями, с которыми она вошла? А еще лучше - вернуться к Александропольскому договору и вернуть Турции еще и Гюмри вместе с российской базой? Не следует ли самой России — возвратиться к Тартусскому договору и вернуть Эстонии земли, отторгнутые уже после оккупации этой страны в 1940 году? В Азербайджане слишком хорошо знают, насколько опасной является идея силовой перекройки границ на основе «а раньше было по-другому». Но если в Москве на самом деле готовы «запустить» такой процесс, то сохранить за собой Симферополь и Севастополь не поможет, а вот с собственными территориями прощаться придётся. Как и с остатками репутации, кстати говоря. Нурани, обозреватель

Талибы предали уйгуров — в игру вступает Турция

В мировом экспертном сообществе уже практически не обсуждается вопрос, есть ли у правительства Ашрафа Гани шансы удержаться после вывода американских войск из Афганистана. Дело не только в стремительном наступлении талибов — все больше стран, которые предпочитают договариваться с «Талибан». Это и визит делегации талибов в Москву, и их переговоры с представителями властей Туркменистана, и многое другое. Но особого внимания заслуживают здесь осторожные контакты талибов с властями Китая. Китай — друг Афганистана, и его возможные усилия в восстановлении страны можно только приветствовать, заявил изданию SCMP представитель «Талибана» Сухейль Шахин. «Наши представители были в Китае много раз, и у нас с ним хорошие отношения. Китай — дружественная страна, участие которой в реконструкции и развитии Афганистана мы приветствуем», — цитируют его информагентства. Но самое главное, Сухейль Шахин заверил, что талибы не позволят искать убежища в Афганистане уйгурским активистам. Начистоту говоря, еще накануне газета Financial Times сообщала, что Китай предложил талибам сотрудничество в обмен на лояльность по уйгурскому вопросу. В частности, боевикам предложили отказаться от сотрудничества с уйгурским «Исламским движением Восточного Туркестана», которому ранее «Талибан» оказывал поддержку. И теперь, как показывают слова Сухейля Шахина, договориться удалось. Проще говоря, талибы предали уйгуров. Ещё раз показав, как мало значат для подобного рода движений все разговоры об «исламской солидарности». Теоретически Пекин может записать это себе в актив. Тем более что китайские власти уже давно проявляют беспокойство на афганском направлении. В самом деле, протяженность границы КНР и Афганистана — всего 76 км, что по китайским меркам немного. Причем это труднодоступное и крайне малонаселенное высокогорье. Но Афганистан выходит к границе с Китаем по знаменитому Ваханскому коридору, а там основное население — это не пуштуны и не таджики, а киргизы. У которых своё мнение относительно репрессий против уйгуров. Более того, еще зимой 2019 года Китай «воткнул» свою военную базу на таджикско-афганской границе, близ того самого Ваханского коридора. И что же — теперь Пекину удалось подкупить «Талибан», чтобы те перестали поддерживать уйгуров, и решить для себя очень опасную проблему? Но не все так просто. По сути дела, подкупив талибов за счёт уйгуров, Пекин выстрелил себе в ногу. Точнее, собственными руками сделал то, что чего долго не могли добиться сами уйгуры — их движение теперь будет очень трудно «ассоциировать» с талибами, над чем не покладая рук работала китайская официальная пропаганда. «Исламское движение Восточного Туркестана», боевики которого действительно находились в Афганистане и пользовались покровительством «Талибан», не является столь уж влиятельной организацией ни на афганской арене, ни в «чёрном интернационале» вооруженного джихадистского террора, ни, самое главное, в самом уйгурском движении. Где уже давно на первые роли выдвинулся светский Всемирный уйгурский конгресс, во главе которого стоит Рабия Кадир. Наконец, не следует забывать и азбучную истину: напряженность в Синьцзян-Уйгурском автономном районе подпитывается карательно-репрессивной политикой Пекина, а вовсе не злыми кознями из-за рубежа. И если теперь талибы откажут радикалам в поддержке, те станут терять позиции прежде всего в самом уйгурском движении, но вот это движение само по себе вряд ли ослабнет. Не говоря о том, что, распрощавшись с талибами, уйгурам будет куда проще найти других внешних союзников. Так что победа пекинской дипломатии куда больше отвечает интересам самих уйгуров, чем Пекина. Особенно в условиях афганской конкретики. Насколько скрупулезно талибы станут выполнять достигнутые договорённости — тоже вопрос открытый. А для тех, кто знает афганскую историю, вообще риторический. Но даже если талибы отнесутся к договоренностям с Пекином со всей серьезностью, пуштунам с южных склонов Гиндукуша будет очень непросто контролировать такую «экстремальную» территорию, как Ваханский коридор, а тем более его надежно «запереть». А тем временем в Афганистане начинается новый политический этап — с ведущей ролью Турции. У которой тоже свой взгляд на ситуацию и своё мнение относительно уйгурского вопроса. И у Анкары теперь, после «мудрой дипломатии» Пекина, куда больше свободы манёвра именно на уйгурском направлении. Нурани, обозреватель